Икки спиралли DNKga антитаналар (anti-dsDNA)
Тавсиф
Икки спирали ДНК га қарши йўналтирилган аутоантитаналар ANA (ядрога қарши антитаналар) гуруҳига киради. Улар тизимли қизил волчанкага юқори спецификликка эга ва ушбу касаллик билан оғриган беморларнинг 40-50% ида топилиши мумкин. Бундай антитаналар СКВ ни аниқ ташхислашнинг 11 та асосий мезони рўйхатига киради. Қондаги икки спирали ДНК га аутоантитаналар даражаси касаллик фаоллиги ва гломерулалар шикастланиши билан корреляцияланишини таъкидлаш муҳим.
Икки спирали ДНК га антитаналарнинг ҳосил бўлиш механизми лимфоцитларнинг апоптоз вақтида ҳужайра ядроларидан озод бўладиган ядро материалига сезгирлиги билан боғлиқ. Тадқиқотлар бундай антитаналар даражасининг пасаймаслиги ёки ортиши бемор учун ноқулай жараён эканини кўрсатади. Аксинча, антитаналар даражасининг пасайиши ремиссия бошланишидан дарак бериши ёки ноқулай прогнозни кўрсатиши мумкин.
Бу антитаналар СКВ учун муҳим маркер ҳисобланади ва касалликнинг фаол фазасидаги беморларнинг 40-70% ида топилиши мумкин. Юқори сезувчанликка эга ядрога қарши антитаналарни ва юқори спецификликка эга икки спирали ДНК га антитаналарни бирга текшириш СКВ ни ташхислашнинг мақбул усули ҳисобланади.
Яна
Молекулярно-генетическое исследование (ПЦР): АТ к двуспиральной ДНК (anti-dsDNA). Метод полимеразной цепной реакции выявляет в биоматериале (венозная кровь) генетический материал (ДНК или РНК) возбудителя. Это высокочувствительный и специфичный способ прямого обнаружения инфекции, позволяющий выявить возбудителя даже при его малом количестве и на ранних стадиях, до появления антител.
ПЦР определяет именно присутствие возбудителя (а количественный вариант — его количество, вирусную нагрузку), что важно для диагностики и контроля лечения.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Тизимли қизил волчанкага шубҳа қилинганда (тери ва бўғимларнинг зарарланиши, фотосенсибилизация, серозитлар, буйракларнинг зарарланиши, ситопениялар, генези номаълум узоқ давом этувчи иситма), мусбат антинуклеар омилда, СКВ фаоллигини ва волчанка нефрити хавфини баҳолаш учун, терапия самарадорлигини назорат қилиш учун, дори волчанкаси ва кесишган аутоиммун синдромларга шубҳа қилинганда тайинланади.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.
Натижаларни талқин қилиш
дсДНК га антитаналарнинг ошиши тизимли қизил волчанка учун хос; юқори даражалар касаллик фаоллиги ва буйракларнинг зарарланиши (волчанка нефрити) билан боғлиқ. Антитаналар даражасининг ошиши, айниқса C3/C4 комплемент пасайиши билан бирга, қўзишдан олдин кузатилиши, даволаш фонида пасайиши эса унинг самарадорлигини акс эттириши мумкин. Унча юқори бўлмаган даражалар аҳён-аҳёнда бошқа аутоиммун касалликларда (аутоиммун гепатит, Шегрен синдроми, ревматоид артрит), дори волчанкасида ва сурункали инфексияларда учрайди. Манфий натижа СКВ ни истисно қилмайди.
Натижага касаллик фаоллиги ва иммуносупрессив терапия (глюкокортикоидлар, ситостатиклар, биологик препаратлар антитаналар даражасини пасайтиради) таъсир қилади. Турли усуллар (ИФА, хемилюминессенсия, Crithidia luciliae да РИФ) билан олинган натижаларни бир-бири билан солиштириб бўлмайди, шунинг учун динамика битта усул билан баҳоланади. Натижани ревматолог клиника ва бошқа иммунологик тестлар билан бирга изоҳлайди.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.