Умумий холестерин
Тавсиф
Холестерин юрак-қон томир хавфини баҳолаш учун ишлатиладиган маркерлардан бири ҳисобланади. Бу модда липофил спирт ҳисобланади. У ҳужайра мембраналари таркибига киради ва гормонлар ишлаб чиқариш учун ишлатилади. Аммо қондаги холестериннинг юқори миқдори атеросклероз ривожланиши, тез авж олиши ва юрак-қон томир ҳодисалари эҳтимолининг ортиши билан боғлиқ. Холестериннинг катта қисми жигарда ишлаб чиқарилади. Унинг оз миқдори организмга ҳайвон маҳсулотлари билан ҳам тушади. Қонда холестерин консентрацияси ёш билан ошади. Унга овқатланиш афзалликлари, дори воситалари, жисмоний фаоллик даражаси, одамнинг тана вазни таъсир қилади.
Қондаги юқори холестерин ҳеч қандай симптом келтириб чиқармайди. Атеросклероз кўринишлари томирларда тромблар пайдо бўлгунича ёки атеросклероз пилакчалари артерия бўшлиғини учдан икки қисмидан кўпроқ ёпгунича юзага келмайди. Аммо бундан йиллар, ҳатто ўнлаб йиллар олдин атеросклероз нинг асосий хавф омилини аниқлаш мумкин: қондаги юқори холестеринни. Буни қилиш жуда осон: холестеринга таҳлил топшириш етарли.
Агар у ошган бўлиб чиқса, одам холестерин даражасини пасайтириш бўйича ўз вақтида чора кўра олади. Бироз ошганда овқатланиш режимини ўзгартириш ва жисмоний фаолликни ошириш етарли. Холестеринни пасайтиришга тана вазнини нормаллаштириш ҳам ёрдам беради. Агар холестерин даражаси кучли ошса ва беморда атеросклероз бошқа хавф омиллари аниқланса, шифокор унга жигарда холестерин ишлаб чиқарилишини бостирувчи ёки унинг ҳазм йўлида сўрилишини бузувчи дориларни тайинлайди.
Яна
Холестерин общий — суммарная концентрация холестерина всех липопротеиновых фракций. Холестерин нужен для построения клеточных мембран, синтеза гормонов и желчных кислот, но его избыток связан с атеросклерозом и сердечно-сосудистыми заболеваниями.
Показатель используют для оценки риска атеросклероза; для полной картины его дополняют фракциями (ЛПНП, ЛПВП, триглицериды) — липидным профилем.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Юрак-қон томир хавфини скрининг қилиш учун тавсия этилади (одатда 40 ёшдан, хавф омиллари бўлса — эртароқ), семизлик, гипертензия, диабет, ирсият, чекишда. Парҳезни ва липид пасайтирувчи терапияни (статинлар) назорат қилиш учун қўлланилади.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан оч қоринга (9–12 соат) олинади, сув ичиш мумкин. 1–2 кун олдин ёғли овқат ва алкоголдан сақланинг, рационни кескин ўзгартирманг (таҳлил одатдаги овқатланишни акс эттиради). Топширишдан олдин дам олинг; бир кун олдин жадал юкламадан сақланинг.
Натижаларни талқин қилиш
Кўтарилиши атеросклероз хавфи билан боғлиқ ва ирсий дислипидемияларда, нотўғри овқатланишда, семизликда, гипотиреозда, жигар ва буйрак касалликларида, диабетда бўлади. Пасайиши — жигарнинг оғир касалликларида, гипертиреозда, ҳолсизланишда, оғир ўткир ҳолатларда.
Олдинги кунлардаги овқатланиш, ҳомиладорлик (кўтарилиш), гормонал ва бошқа препаратларни қабул қилиш, алкогол, ўткир касалликлар ва стресс, қон олишдаги тана ҳолати таъсир қилади. Фраксиялар ва индивидуал хавф билан бирга баҳоланади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.