Коди Н110

Қонни аминокислоталар ва ацилкарнитинларга комплекс таҳлил қилиш (42 кўрсаткич). ЮССХ-МС усули

Биоматериалқон (ЭДТА)
Бажариш муддати1–7 дн
Уйга чиқишмумкин

Тавсиф

Юқори самарали суюқлик хроматографияси ва масс-спектрометрия (HPLC-MS) усулида аминокислоталар ва ацилкарнитинларни комплекс текшириш (42 кўрсаткич) — моддалар алмашинувининг ирсий касалликларини ташхислаш учун қўлланиладиган метаболик текширув. Аминокислоталар оқсил алмашинуви ва мочевина сикли ҳолатини, эркин карнитин ва ацилкарнитинлар (унинг ёғ ва органик кислоталар билан бирикмалари) профили эса — ёғ кислоталарининг митохондриал оксидланиши ишини ва органик кислоталар алмашинувини акс эттиради.

Текширув аминоацидопатияларни (фенилкетонурия, тирозинемия, «заранг шарбати» касаллиги, гомоцистинурия, мочевина сикли бузилишлари), органик ацидурияларни (пропион, метилмалон, изовалериан ва б.) ва ёғ кислоталари β-оксидланиши нуқсонларини (MCAD, VLCAD, LCHAD ва бошқалар) аниқлаш, шунингдек карнитин билан таъминланганлик ва нутритив ҳолатни баҳолаш имконини беради.

Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак

Болалар ва катталарда ирсий алмашинув касалликларига шубҳа қилинганда: психомотор ривожланишнинг кечикиши, тиришишлар, мушак гипотонияси, такрорий қусиш, овқатдан бош тортиш, онг сусайиши эпизодлари, гипогликемия, метаболик ацидоз, гипераммониемия, кардиомиопатия, генези номаълум жигар зарарланиши, рабдомиолиз ва жисмоний юкламаларни кўтара олмасликда, оилавий анамнез оғирлашганда (оилада болаларнинг тушунарсиз ўлими), неонатал скринингнинг мусбат натижасини аниқлаштириш учун, шунингдек аниқланган бузилишларни даволашни (парҳез терапиясини) назорат қилиш ва карнитин тақчиллигини баҳолаш учун тайинланади.

Таҳлилга тайёргарлик

Аминокислоталар ва ацилкарнитинларга қон венадан эрталаб оч қоринга топширилади: катталар ва 1 ёшдан катта болалар — овқатдан 8–12 соат ўтгач (бундан узоқ оч қолманг — очликнинг ўзи ацилкарнитинлар даражасини оширади), 1 ёшгача болалар — навбатдаги овқатлантиришдан олдин, олдингисидан 3–4 соат ўтгач. Фақат газсиз сув ичиш мумкин. 3–7 кун олдин (шифокор билан келишилган ҳолда) L-карнитин, аминокислотали биологик фаол қўшимчалар, спорт овқатланиши ва протеин коктейлларини қабул қилишни тўхтатинг; бир кун олдин кечки овқат ортиқча гўштсиз бўлсин. 24 соат олдин алкогол ва жадал жисмоний юкламаларни истисно қилинг. Даволовчи парҳездаги ирсий модда алмашинуви касаллигида (махсус аралашмалар, MCT-мой) парҳезни ўзгартирманг ва уни йўлланмада кўрсатинг. Валпроатлар, пивалат-антибиотиклар (сефдиторен), карнитин қабул қилиш, гемодиализ ҳақида хабар беринг. Ўткир метаболик кризда (қусиш, гипогликемия, онг бузилиши) қон тайёргарликсиз дарҳол олинади.

Натижаларни талқин қилиш

Профилнинг характерли ўзгаришлари — алоҳида аминокислоталар ёки уларнинг бирикмаларининг, специфик ацилкарнитинларнинг (қисқа, ўрта ёки узун занжирли) ошиши, эркин карнитиннинг пасайиши — ирсий алмашинув бузилишларининг аниқ гуруҳларини (аминоацидопатиялар, органик ацидуриялар, ёғ кислоталари оксидланиши нуқсонлари, мочевина сикли бузилишлари) кўрсатади ва специфик биокимёвий ҳамда молекуляр-генетик текширувлар билан тасдиқлашни талаб қилади. Ўртача носпецифик оғишлар очликда, тўлақонли бўлмаган овқатланишда, жигар ва буйрак касалликларида бўлиши мумкин.

Натижага охирги овқатланишдан кейин ўтган вақт, овқатланиш характери (даволовчи аралашмалар, парентерал озиқлантириш), карнитин ва бошқа биологик фаол қўшимчалар, валпроатлар, баъзи антибиотикларни қабул қилиш, ўткир ҳолат (катаболизм), ёш таъсир қилади. Натижани генетик шифокор ёки ирсий алмашинув касалликлари бўйича мутахассис изоҳлайди.

Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.

Қайта қўнғироқ

Иш вақтида қайта қўнғироқ қиламиз ва таҳлилларни танлашга ёрдам берамиз.