Коды Н110

Қанды аминқышқылдар мен ацилкарнитиндерге кешенді талдау (42 көрсеткіш). ЖЭСХ-МС әдісі

Биоматериалқан (ЭДТА)
Орындау мерзімі1–7 дн
Үйге шығумүмкін

Сипаттама

Масс-спектрометриямен жоғары тиімді сұйықтық хроматографиясы (ВЭЖХ-МС) әдісімен амин қышқылдары мен ацилкарнитиндерді (42 көрсеткіш) кешенді зерттеу — зат алмасудың тұқым қуалайтын ауруларын диагностикалау үшін қолданылатын метаболикалық зерттеу. Амин қышқылдары ақуыз алмасуы мен несепнәр циклінің жағдайын, ал бос карнитин мен ацилкарнитиндердің (оның май және органикалық қышқылдармен қосылыстарының) профилі — май қышқылдарының митохондриялық тотығуының жұмысын және органикалық қышқылдар алмасуын көрсетеді.

Зерттеу аминоацидопатияларды (фенилкетонурия, тирозинемия, «үйеңкі шәрбаты» ауруы, гомоцистинурия, несепнәр циклінің бұзылыстары), органикалық ацидурияларды (пропиондық, метилмалондық, изовалериандық және т.б.) және май қышқылдарының β-тотығу ақауларын (MCAD, VLCAD, LCHAD және басқалары) анықтауға, сондай-ақ карнитинмен қамтамасыз етілуді және нутритивтік статусты бағалауға мүмкіндік береді.

Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек

Балалар мен ересектерде зат алмасудың тұқым қуалайтын ауруларына күдік болғанда тағайындалады: психомоторлық дамудың тежелуі, құрысулар, бұлшықет гипотониясы, қайталанатын құсу, тамақтан бас тарту, сананың тежелу эпизодтары, гипогликемия, метаболикалық ацидоз, гипераммониемия, кардиомиопатия, генезі белгісіз бауыр зақымдануы, рабдомиолиз және дене жүктемелерін көтере алмау кезінде, отбасылық анамнез ауыр болғанда (отбасындағы балалардың түсініксіз өлімі), неонаталдық скринингтің оң нәтижесін нақтылау үшін, сондай-ақ анықталған бұзылыстарды емдеуді (диеталық терапияны) бақылау және карнитин тапшылығын бағалау үшін.

Талдауға дайындық

Аминқышқылдары мен ацилкарнитиндерге венадан қан таңертең аш қарынға тапсырылады: ересектер мен 1 жастан асқан балаларға — тамақтан 8–12 сағат өткен соң (бұдан ұзақ ашықпаңыз — ашығудың өзі ацилкарнитиндер деңгейін арттырады), 1 жасқа дейінгі балаларға — кезекті тамақтандыру алдында, алдыңғысынан 3–4 сағат өткен соң. Тек газдалмаған су ішуге болады. 3–7 күн бұрын (дәрігермен келісе отырып) L-карнитинді, аминқышқылды биологиялық белсенді қоспаларды, спорттық тағамды және протеин коктейльдерін қабылдауды тоқтатыңыз; алдыңғы күні кешкі ас етті шамадан тыс көп жемей болсын. 24 сағат бұрын алкогольді және қарқынды дене жүктемелерін болдырмаңыз. Емдік диетадағы (арнайы қоспалар, MCT-май) тұқым қуалайтын зат алмасу ауруы кезінде диетаны өзгертпеңіз және оны жолдамада көрсетіңіз. Вальпроаттарды, пивалат-антибиотиктерді (цефдиторен), карнитинді қабылдау туралы, гемодиализ туралы хабарлаңыз. Жедел метаболизмдік криз (құсу, гипогликемия, сананың бұзылуы) кезінде қан дайындықсыз, бірден алынады.

Нәтижелерді түсіндіру

Профильдің тән өзгерістері — жекелеген амин қышқылдарының немесе олардың үйлесімдерінің, спецификалық ацилкарнитиндердің (қысқа, орташа немесе ұзын тізбекті) жоғарылауы, бос карнитиннің төмендеуі — зат алмасудың тұқым қуалайтын бұзылыстарының нақты топтарын (аминоацидопатиялар, органикалық ацидуриялар, май қышқылдарының тотығу ақаулары, несепнәр циклінің бұзылыстары) көрсетеді және спецификалық биохимиялық және молекулалық-генетикалық зерттеулермен растауды талап етеді. Орташа спецификалық емес ауытқулар аштық, толыққұнды емес тамақтану, бауыр мен бүйрек аурулары кезінде мүмкін.

Нәтижеге соңғы тамақ ішкеннен бергі уақыт, тамақтану сипаты (емдік қоспалар, парентералды тамақтану), карнитинді және басқа БАҚ-ты, вальпроаттарды, кейбір антибиотиктерді қабылдау, жедел күй (катаболизм), жас әсер етеді. Нәтижені генетик дәрігер немесе зат алмасудың тұқым қуалайтын аурулары жөніндегі маман түсіндіреді.

Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.

Кері қоңырау

Жұмыс уақытында қайта қоңырау шалып, талдауларды таңдауға көмектесеміз.