Жалпы холестерин
Сипаттама
Холестерин жүрек-қантамыр қаупін бағалау үшін қолданылатын маркерлердің бірі болып табылады. Бұл зат липофильді спирт болып табылады. Ол жасуша мембраналарының құрамына кіреді және гормондар өндіру үшін пайдаланылады. Алайда қандағы холестериннің жоғары мөлшері атеросклероздың дамуымен, жылдам үдеуімен және жүрек-қантамыр оқиғаларының ықтималдығының артуымен байланысты. Холестериннің көп бөлігі бауырда өндіріледі. Оның аз мөлшері ағзаға жануар тектес тағам өнімдерімен де түседі. Қандағы холестерин концентрациясы жасқа қарай жоғарылайды. Оған тағамдық қалаулар, дәрілік препараттар, дене белсенділігінің деңгейі, адамның дене салмағы әсер етеді.
Қандағы жоғары холестерин ешқандай симптом тудырмайды. Атеросклероздың көріністері тамырларда тромбтар пайда болғанға немесе атеросклероздық түйіндер артерия саңылауын үштен екіден астам жапқанға дейін пайда болмайды. Бірақ бұған дейін жылдар, тіпті ондаған жылдар бұрын атеросклероздың басты қауіп факторын анықтауға болады: қандағы жоғары холестеринді. Мұны істеу өте оңай: холестеринге талдау тапсыру жеткілікті.
Егер ол жоғарылаған болып шықса, адам холестерин деңгейін төмендету бойынша уақтылы шаралар қабылдай алады. Шамалы жоғарылағанда тамақтану режимін өзгерту және дене белсенділігін арттыру жеткілікті. Холестеринді төмендетуге дене салмағын қалыпқа келтіру де көмектеседі. Егер холестерин деңгейі қатты жоғарыласа және пациентте атеросклероздың басқа қауіп факторлары анықталса, дәрігер оған бауырда холестерин түзілуін басатын немесе оның ас қорыту жолында сіңуін бұзатын дәрілерді тағайындайды.
Тағы
Холестерин общий — суммарная концентрация холестерина всех липопротеиновых фракций. Холестерин нужен для построения клеточных мембран, синтеза гормонов и желчных кислот, но его избыток связан с атеросклерозом и сердечно-сосудистыми заболеваниями.
Показатель используют для оценки риска атеросклероза; для полной картины его дополняют фракциями (ЛПНП, ЛПВП, триглицериды) — липидным профилем.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
Жүрек-қантамыр қаупін скринингтеу үшін ұсынылады (әдетте 40 жастан, қауіп факторлары болса — ертерек), семіздік, гипертензия, диабет, тұқым қуалаушылық, темекі шегу кезінде. Диетаны және липид төмендететін терапияны (статиндер) бақылау үшін қолданылады.
Талдауға дайындық
Қан венадан аш қарынға (9–12 сағат) алынады, су ішуге болады. 1–2 тәулік бұрын майлы тағамнан және алкогольден аулақ болыңыз, рационды күрт өзгертпеңіз (талдау әдеттегі тамақтануды көрсетеді). Тапсырар алдында демалыңыз; алдыңғы күні қарқынды жүктемеден аулақ болыңыз.
Нәтижелерді түсіндіру
Жоғарылауы атеросклероз қаупімен байланысты және тұқым қуалайтын дислипидемияларда, дұрыс емес тамақтануда, семіздікте, гипотиреозда, бауыр мен бүйрек ауруларында, диабетте болады. Төмендеуі — бауырдың ауыр ауруларында, гипертиреозда, азып-тозуда, ауыр жедел жағдайларда.
Алдыңғы күндердегі тамақтану, жүктілік (жоғарылау), гормондық және басқа препараттарды қабылдау, алкоголь, жедел аурулар мен стресс, қан алу кезіндегі дене қалпы әсер етеді. Фракциялармен және жеке қаупімен бірге бағаланады.
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.