Ayollar uchun onkologik (biokimyoviy)
Tavsif
Har qanday xavfli oʻsmani simptomlar paydo boʻlishidan ancha oldin, oʻz vaqtida aniqlash yaxshiroq. Bu holda davolash muvaffaqiyatliroq, xavfsiz, kamroq shikastlaydigan, unchalik uzoq emas va ancha kam xarajatli boʻladi. Saratonning koʻplab turini erta bosqichda davolash mumkin, avj olgan saraton esa dunyoning eng yaxshi onkomarkazlarida ham davolanmaydi.
Erta bosqichda saraton simptom keltirib chiqarmaydi. Uni aniqlash uchun laboratoriya tahlillari va asbobiy tekshiruvlar oʻtkazishga toʻgʻri keladi. «Gorlab» laboratoriya punktida ayollar uchun onkomarkerlarga kompleks tahlil topshirish mumkin.
Bir yoki bir necha onkomarker darajasi koʻtarilgan holda shifokor ayolni keyingi tekshiruvga yuboradi, u xavfli oʻsmani oʻz vaqtida topishga yoki saraton borligini butunlay istisno qilishga yordam beradi.
CA 19-9 — oshqozon-ichak yoʻli aʼzolarining xavfli yangi hosilalari onkomarkeri. Koʻpincha meʼda va meʼda osti bezi saratonida koʻtariladi.
CA 15-3 — sut bezining xavfli yangi hosilalarida koʻtariladi. Uning darajasi metastazlari bor bemor ayollarning koʻpchiligida ortadi, baʼzan esa saratonning erta bosqichida ham koʻtariladi.
CA 125 — tuxumdonlarning xavfli oʻsmalari markeri.
CA 72-4 — meʼda saratoni onkomarkeri.
REA — koʻplab onkopatologiyalar onkomarkeri, shu jumladan tuxumdon saratoni, sut bezi saratoni, hazm tizimi aʼzolari oʻsmalari.
SCC (Yassi hujayrali saraton antigeni) – bachadon boʻyni saratonida, shuningdek boshqa yassi hujayrali karsinomalarda: bosh va boʻyin, anus, qiziloʻngach oʻsmalarida oshadi.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon ertalab och qoringa, soat 7 dan 11 gacha oraligʻida topshiriladi. Oxirgi ovqatlanishdan qon olishgacha kamida 8 soat oʻtishi kerak. Suvni odatdagi tartibda ichish mumkin. Qon topshirishdan 24 soat oldin chekishdan voz keching, alkogol, choy, qahva, sharbatni istisno qiling. Jismoniy zoʻriqish (sport, yugurish, zinapoyadan tez koʻtarilish) va hissiy hayajonni istisno qiling. Tekshiruv arafasida, kechqurun, yogʻli ovqatsiz yengil kechki ovqat qiling. Qon topshirishdan 15 daqiqa oldin dam olib, oʻtirib, tinchlanish tavsiya etiladi.