Suvda eruvchan vitaminlar (B1, B5, B6, C)
Tavsif
Qish va erta bahordan keyin koʻp odamning organizmida vitaminlar yetishmaydi. Ularning tanqisligini preparatlar va biologik faol qoʻshimchalar bilan toʻldirish mumkin. Lekin vitaminlarni shunchaki, tavakkaliga qabul qilishning hojati yoʻq — birdan ular sizga kerak emasdir! Qon tahlilini topshirib, organizmda vitaminlar yetarliligini tekshirish maqsadga muvofiq. «Suvda eriydigan vitaminlar» majmuasi quyidagi koʻrsatkichlarni oʻz ichiga oladi:
Vitaminlar tanqisligining oqibatlari ancha jiddiy. Shuning uchun gipovitaminozni bartaraf etib, sogʻliqni saqlash uchun ularning yetishmovchiligini oʻz vaqtida aniqlash toʻgʻri boʻladi.
Sizda shunga oʻxshash simptomlar bormi? Agar ha boʻlsa, B guruhi vitaminlariga tahlil topshirib, sogʻliq holati yomonlashuviga gipovitaminoz sabab boʻlmaganini aniqlash lozim. Agar simptomlar boʻlmasa ham, tahlil ortiqchalik qilmaydi, chunki qish tugagandan keyin vitaminlar yetishmovchiligi — odatiy hol. Tahlil natijalari boʻyicha sizga vitaminlarni qoʻshimcha qabul qilish kerakmi yoki organizmda ular yetarlimi, bilib olasiz.
B1 vitamini. Tanqislik koʻpincha ratsioni asosan yuqori tozalangan uglevodlardan iborat boʻlganlarda rivojlanadi (oq un, shakar, sayqallangan guruch va h.k.). Shuningdek qalqonsimon bezning oshgan funksiyasida, homiladorlikda, laktatsiyada, jigar kasalliklarida, alkogolni tez-tez qabul qilganda va uzoq diareyada yuzaga keladi. Vitamin tanqisligi mushaklar atrofiyasini, oyoq kaftlarining achishishini, boldir mushaklaridagi spazmlarni, puls tezlashuvini, nevrologik simptomlarni keltirib chiqaradi.
B5 vitamini. Vitamin yetishmaganda terining ochiq joylarida simmetrik toshmalar paydo boʻladi, ogʻiz boʻshligʻi shilliq pardasi va til yalligʻlanadi, surunkali diareya yoki qabziyat rivojlanadi, ruhiy buzilishlar boʻlishi mumkin.
B6 vitamini. Ovqatni jadal qayta ishlashda koʻp buziladi. Shuningdek u alkogolni yaxshi koʻradiganlar organizmida, ingichka ichak kasalliklarida, baʼzi dorilarni uzoq qabul qilganda — masalan, glyukokortikoidlar yoki antiepileptik vositalarni — yetishmaydi.
C vitamini. Tanqislikning asosiy sababi — muvozanatsiz ovqatlanish. Askorbin kislotasi yetishmaganda odam holsiz, jahldor boʻladi, mushaklar va boʻgʻimlar ogʻrishi mumkin. Agar tanqislik bir necha oy ichida bartaraf etilmasa, milk shishib, qonaydi, tishlar toʻkiladi, yaralar yomon bitadi, koʻzga, oyoq terisi ostiga, boʻgʻimlarga qon quyilishi mumkin.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon ertalab och qoringa, soat 8 dan 11 gacha oraligʻida topshiriladi. Oxirgi ovqatlanishdan qon olishgacha kamida 8 soat oʻtishi kerak. Suvni odatdagi tartibda ichish mumkin. Qon topshirishdan 24 soat oldin chekishdan voz keching, alkogol, choy, qahva, sharbatni istisno qiling. Jismoniy zoʻriqish (sport, yugurish, zinapoyadan tez koʻtarilish) va hissiy hayajonni istisno qiling. Tekshiruv arafasida, kechqurun, yogʻli ovqatsiz yengil kechki ovqat qiling. Qon topshirishdan 15 daqiqa oldin dam olib, oʻtirib, tinchlanish tavsiya etiladi.