Коди Ч226

Оилавий гиперхолестеринемияда комплекс текширув (LDLR, PCSK9, APOB)

Биоматериалқон (ЭДТА)
Бажариш муддати7–8 дн
Уйга чиқишмумкин

Тавсиф

Молекуляр-генетик текширув: вена қонидан олинган ДНК да LDLR (паст зичликдаги липопротеинлар рецептори), APOB (аполипопротеин B) ва PCSK9 (9-тур пропротеин конвертаза субтилизин/кексин) генларида мутацияларни излаш. Бу генларнинг патоген вариантлари жигар томонидан паст зичликдаги липопротеинларнинг ушланиши ва чиқарилишини бузади ва оилавий гиперхолестеринемияни — аутосом-доминант типда наслдан ўтадиган ирсий касалликни келтириб чиқаради.

Оилавий гиперхолестеринемия болаликдан ЛПНП холестеринининг юқори даражаси ҳамда атеросклероз ва юрак ишемик касаллигининг эрта ривожланиши билан кечади. Ташхисни генетик тасдиқлаш жадал гиполипидемик терапияни бошлаш, PCSK9 ингибиторларини қўллашни асослаш ва қариндошлар, шу жумладан болаларни каскадли скрининг қилиш имконини беради.

Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак

ЛПНП холестерини яққол ошганда (катталарда, болаларда — ёш мезонлари бўйича), ёш даврда пай ксантомалари ва шох парданинг липоид ёйи бўлганда, беморда ёки қон-қариндошларида юрак ишемик касаллиги эрта ривожланганда, клиник мезонлар бўйича (Dutch Lipid Clinic Network, Simon Broome) эҳтимолий ёки аниқ оилавий гиперхолестеринемияда, шунингдек аниқланган вариант ташувчисининг қариндошларини каскадли текшириш учун тавсия этилади.

Таҳлилга тайёргарлик

Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.

Натижаларни талқин қилиш

LDLR, APOB ёки PCSK9 генида патоген ёки эҳтимолий патоген вариантнинг аниқланиши моноген оилавий гиперхолестеринемия ташхисини тасдиқлайди, эрта атеросклероз хавфи юқорилигини кўрсатади ва жадал гиполипидемик терапия ҳамда биринчи даражали қариндошларни текшириш учун асос ҳисобланади. Текширилган генларда вариантларнинг йўқлиги гиперхолестеринемияни истисно қилмайди: у полиген, бошқа генлар билан боғлиқ ёки иккиламчи (гипотиреоз, нефротик синдром, холестаз) бўлиши мумкин.

Генетик тест натижаси барқарор ва овқатланиш ҳамда статинлар қабул қилинишига боғлиқ эмас; қоннинг ҳужайравий компонентлари қуйилгандан ва суяк кўмиги трансплантациясидан кейин қон донор генотипини акс эттириши мумкин. Клиник аҳамияти ноаниқ вариантлар липид профили ва оилавий анамнезни ҳисобга олган ҳолда баҳоланади; изоҳлашни кардиолог-липидолог ва генетик шифокор амалга оширади.

Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.

Қайта қўнғироқ

Иш вақтида қайта қўнғироқ қиламиз ва таҳлилларни танлашга ёрдам берамиз.