«UNIVERSAL» QARINDOSHLIK TESTI (П)
Тавсиф
Молекуляр-генетик текширув: қариндошликка универсал тест. Ҳар бир иштирокчининг буккал эпителийсидан (лунжнинг ички юзаси ҳужайраларидан) ажратиб олинган ДНК да юқори полиморф STR-локуслар (қисқа тандем такрорлар) тўплами, зарур бўлганда эса Y-хромосома ёки X-хромосома маркерлари аниқланади. Бу локуслар бўйича аллеллар бирикмаси ҳар бир инсон учун индивидуал, аллелларнинг ярмини бола ота-онасининг ҳар биридан мерос қилиб олади.
Иштирокчиларнинг генетик профилларини солиштириш биологик қариндошликни: оталик ва оналикни, шунингдек қариндошликнинг бошқа турларини (ака-ука ва опа-сингиллар, буви ва бувалар, амаки-тоғалар ва амма-холалар ва б.) эҳтимолликни ҳисоблаган ҳолда аниқлаш ёки истисно қилиш имконини беради. Тест ахборот мақсадларида бажарилади; юридик аҳамиятга эга хулоса учун иштирокчиларни идентификация қилиш ва материал олишнинг белгиланган тартиби талаб қилинади.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Тегишли кўрсатмалар мавжуд бўлганда шифокор томонидан тайинланади: ҳолатни ташхислаш ва аниқлаштириш, касаллик кечиши ва даволаш самарадорлигини назорат қилиш учун, шунингдек комплекс текширув доирасида. Текширувнинг мақсадга мувофиқлиги ва муддатларини мутахассис клиник вазиятни ҳисобга олган ҳолда белгилайди.
Таҳлилга тайёргарлик
Қариндошликка универсал тест учун ҳар бир иштирокчидан лабораториянинг тиббиёт ходими лунжларнинг ички юзасидан зонд билан буккал эпителий суртмасини олади; материални мустақил йиғиш ва етказишга йўл қўйилмайди. Иштирокчиларда шахсни тасдиқловчи ҳужжат бўлиши керак (вояга етмаганлар учун — туғилганлик ҳақидаги гувоҳнома ва қонуний вакилнинг иштироки). Олишдан 1,5–2 соат олдин овқат еманг, чекманг, сақич чайнаманг, фақат сув ичинг; чақалоқларни 30–60 дақиқа овқатлантирмайдилар. Муолажадан олдин оғизни сув билан чайқанг. 3 ой ичидаги қон қуйишлар, суяк кўмиги трансплантацияси ва тахминий қариндошлар ўзаро қон-қариндош эканлиги ҳақида хабар беринг.
Натижаларни талқин қилиш
Кўрсаткичнинг референс қийматлардан оғиши тегишли аъзо ёки тизим ишидаги бузилишга, яллиғланиш, моддалар алмашинуви ёки бошқа жараёнга ишора қилиши мумкин. Аниқ сабаб кўрсаткичнинг моҳиятига боғлиқ ва уни шифокор баҳолайди.
Натижага соғлиқ ҳолати ҳам, ташқи ва фон омиллари ҳам таъсир қилиши мумкин: овқатланиш ва тайёргарликка риоя қилиш, дорилар ва биологик фаол қўшимчалар қабул қилиш, жисмоний юклама, стресс, кун вақти, материални йиғиш ва етказиб бериш хусусиятлари. Шу сабабли натижа бошқа маълумотлар билан биргаликда изоҳланади ва зарур бўлганда қайта топширилади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.