Меъда ости бези бета-ҳужайраларига (Лангерганс оролчаларига) антитаналар
Тавсиф
Иммун ситоплазматик антитаналар (ICA) I тур қандли диабет пайдо бўлишини прогноз қилишда муҳим рол ўйнайди, касалликнинг клиник симптомлари пайдо бўлишидан 1-8 йил олдин кўринади.
Оролча ҳужайраларга антитаналарни (ICA) аниқлашнинг юқори аҳамияти бу антитаналари бор беморларда, ҳатто касаллик белгилари бўлмаса ҳам, I тур қандли диабет ривожланиши мумкинлиги билан изоҳланади. Шунинг учун бу антитаналарни аниқлашнинг касалликни эрта ташхислаш учун аҳамияти катта.
Касаллик ривожланишининг бошланғич босқичларида ICA антитаналари аутоиммун жараёнлар маркерлари сифатида таъсир қилиб, макрофаглар ва NK-ҳужайраларни ўз оролча ҳужайраларига ҳужум қилишга фаоллаштиради. Бу жараён кўп йил давом этиб, барқарор ҳолатда қолиши мумкин. Кейинги босқичларда муайян антигенларга специфик ситотоксик Т-ҳужайралар қўшилади, бу бета-ҳужайраларнинг емирилишига ва касалликнинг клиник шаклга ўтишига олиб келади. Бу бета-ҳужайралар массасининг 80-85% и йўқолганда содир бўлади.
ICA I типдаги қандли диабет билан оғриган беморларнинг 70-80% ида аниқланади, диабециз назорат гуруҳида эса фақат 0,1–0,5% ҳолларда учрайди. Хавф гуруҳидаги ушбу турдаги диабети бор беморларнинг қариндошларида ҳам оролча ҳужайраларга антитаналар аниқланиши мумкин.
Хавф гуруҳидаги, икки ёки ундан кўп антигенга антитаналари (оролча ҳужайраларга (ICA), инсулинга (IAA), глутамин кислотаси декарбоксилазасига (GAD) ва тирозинфосфатазага (IA-2) аутоантитаналар) топилган шахсларда қандли диабет 7-14 йилдан кейин ривожланиши мумкин.
I тур қандли диабет хавфи юқори шахсларни аниқлаш учун касалликнинг генетик (HLA DR3, DR4 ва DQ) ва метаболик маркерларини ўрганиш ҳам зарур.
Яна
Иммунологическое исследование: АТ к бета-клеткам поджелудочной железы (островков Лангерганса). Анализ оценивает показатели работы иммунной системы — уровни иммуноглобулинов, факторов комплемента, аутоантител и других компонентов иммунитета. Эти показатели отражают активность иммунной защиты, наличие аллергических, аутоиммунных и воспалительных процессов, состояние при иммунодефицитах.
Тест помогает в диагностике аутоиммунных и иммунодефицитных состояний, аллергии и хронических воспалительных заболеваний.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
I турдаги диабетнинг бошланғич фазасида ташхис қўйиш ва унинг аутоиммун табиатини аниқлаш;
I турдаги диабет билан оғриган одамларнинг қариндошларида қандли диабетга мойилликни баҳолаш;
Полиендокринопатиялар ва бошқа аутоиммун бузилишлар контекстида қандли диабет пайдо бўлиши эҳтимолини таҳлил қилиш.
Яна
Назначается при частых и рецидивирующих инфекциях, подозрении на иммунодефицит, при аутоиммунных и аллергических заболеваниях, хроническом воспалении, для оценки активности процесса и контроля иммуномодулирующей терапии.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.
Натижаларни талқин қилиш
Иммунологик кўрсаткичларнинг ошиши ёки пасайиши иммунитетнинг тегишли бўғини фаоллашуви ёки сусайишини кўрсатади: ошиш кўпинча инфексиялар, аллергия ва аутоиммун жараёнлар билан бирга кечади, пасайиш — иммунотанқислик ҳолатлари билан. Изоҳлаш аниқ кўрсаткичга боғлиқ.
Натижага яқинда ўтказилган инфексиялар ва ваксинациялар, сурункали касалликларнинг қўзиши, иммуносупрессив, гормонал ва бошқа дорилар қабул қилиниши, стресс, ҳомиладорлик таъсир қилади. Иммунологик кўрсаткичлар бир-бири билан ва клиник манзара билан комплекс тарзда, кўпинча динамикада баҳоланади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.