Андростендион
Тавсиф
Буйрак усти бези пўстлоғида ва жинсий безларда ҳосил бўладиган андростендион андроген ҳисобланади. АКТГ унинг буйрак усти бези пўстлоғидаги синтез даражасини бошқаради. Бу гормон жинсий етилишда иштирок этади, иккиламчи эркак жинсий белгилари ривожланишига жавоб беради ва тестостерон ҳамда эстрадиолнинг ўтмишдоши ҳисобланади. Унинг андроген таъсири бошқа андрогенларникидан бироз кучсизроқ эканини таъкидлаш лозим. Организмдаги андростендион даражаси сезиларли суткалик тебранишларга учрайди, эрталаб энг юқори, кечқурун энг паст қийматига етади. Аёлларда у ҳайз сикли фазасига боғлиқ, шунингдек ҳомиладорлик даврида ортади. Болаларда андростендион даражаси тахминан 7 ёшдан бошлаб орта бошлайди, ўғил болаларда эса бу тестостерон даражасидан ҳам эртароқ содир бўлади. Андростендион миқдорини таҳлил қилиш буйрак усти безлари ва жинсий безлар ишидаги бузилишларни аниқлаш учун қўлланилади. Бу гормон синтезининг ортиши гиперплазия ёки буйрак усти бези пўстлоғи ўсмаси каби турли касалликларни кўрсатиши мумкин. Бу таҳлилнинг аҳамияти гиперандрогения ва 21-гидроксилазанинг туғма танқислиги сабабларини аниқлашда ҳам катта. Андростендион даражасини таҳлил қилишга тайёргарлик унинг ўзгарувчанлигини ҳисобга олишни талаб қилади. Таҳлилларни сутканинг бир вақтида ўтказиш мақсадга мувофиқ, зарур бўлса кўрсаткичларни муайян вақт давомида кузатиб бориш керак.
Яна
Определение гормона/показателя: Андростендион. Гормоны — биологически активные вещества, регулирующие обмен веществ, рост, развитие, репродуктивную функцию, реакцию на стресс и работу органов. Их уровень в крови отражает состояние соответствующей эндокринной железы и системы регуляции.
Анализ помогает выявить избыток или недостаток гормона, диагностировать эндокринные нарушения и контролировать гормональную терапию.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Андрогенларнинг ортиқча ҳам, етарли бўлмаган синтезини аниқлаш учун ҳам қўлланилади.
Болаларда жинсий аъзолар ривожланиш аномалияларини аниқлашга, ўғил болаларда жинсий етилишнинг муддатидан олдин бошланиши ва қизларда вирилизация синдроми сабабларини аниқлашга ёрдам беради.
Гиперплазия, ўсмалар ёки саратонни истисно қилиш мақсадида буйрак усти бези пўстлоғи ишини баҳолаш учун, шунингдек АКТГ ишлаб чиқарувчи ўсмаларни аниқлаш учун қўлланилади.
Гирсутизм, алопеция, акне, ҳайз сикли бузилишлари, аменорея, бепуштлик, поликистоз тухумдонлар синдроми каби ҳолатларда гиперандрогенияни топиш ва ташхислашга ёрдам беради.
Андрогенлар гиперсекрецияси жойини — буйрак усти безларими ёки жинсий безларми — дифференсиал ташхислашга ва 21-гидроксилазанинг туғма тақчиллигининг турли шаклларини ташхислашга ёрдам беради.
21-гидроксилазанинг туғма тақчиллигида глюкокортикоид терапия самарадорлигини баҳолашга ёрдам беради.
Яна
Назначается при симптомах эндокринных нарушений (изменение веса, утомляемость, нарушения сна и настроения, изменения кожи и волос), при нарушениях менструального цикла, бесплодии и планировании беременности, при заболеваниях соответствующих желёз, для оценки полового развития и контроля гормонального лечения.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.
Натижаларни талқин қилиш
Гормон даражасининг ошиши ёки пасайиши тегишли безнинг гиперфунксияси ёки гипофунксиясига, ёхуд унинг бошқарилиши бузилишига ишора қилади; аниқ изоҳлаш муайян гормонга ва клиник вазиятга боғлиқ.
Натижага кун вақти ва (аёлларда) ҳайз сиклининг фазаси, гормонал ва бошқа дорилар қабул қилиниши, стресс ва жисмоний юклама, уйқу, ҳомиладорлик, ҳамроҳ касалликлар, бир қатор усуллар учун — биотинни юқори дозада қабул қилиш кучли таъсир қилади. Шу сабабли тайёргарлик қоидаларига ва топшириш кунига риоя қилиш муҳим; натижа комплекс тарзда ва кўпинча динамикада баҳоланади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.