Мочевина (CITO)
Тавсиф
Мочевина аминокислоталар метаболизмининг охирги маҳсулоти ҳисобланади. Ўз навбатида аминокислоталар оқсилларнинг таркибий қисмлари ҳисобланади. Оқсилли овқат ичакка овқат билан бирга тушади. Ферментлар билан ишлов берилгандан кейин у аминокислоталаргача парчаланади ва ингичка ичакда сўрилади. Метаболизм натижасида суткасига 20-35 г мочевина ҳосил бўлади, у буйраклар орқали чиқарилади. Қонда мочевина консентрацияси буйрак етишмовчилигининг бирламчи ташхиси ва мониторинги доирасида аниқланади. Одатда бу текширув қондаги креатин даражасини аниқлаш билан бирга олиб борилади, бу қонда мочевина тўпланишининг сабаби буйрак патологиясими ёки уремия бошқа сабаблар билан боғлиқми эканини тушуниш учун керак. Буйрак етишмовчилигида қондаги мочевина консентрацияси бир неча марта, буйракнинг оғир касалликларида эса – ўнлаб марта ортади. Мочевина даражасининг бироз ошиши рационида оқсили юқори маҳсулотлар устунлик қиладиган соғлом одамларда кузатилади. Бундан ташқари мочевина тўқималарнинг жадал парчаланишида ҳосил бўлади: масалан, хавфли ўсмалар, куйишлар, жароҳатлар ва ҳ.к. да.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
буйрак етишмовчилигини ташхислаш;
азот алмашинуви бузилишларининг дифференсиал ташхиси;
сурункали буйрак касаллиги терапияси мониторинги;
гемодиализдан ўтаётган беморларни текшириш.