Коди Ч260

Буйрак усти бези пўстлоғининг туғма гиперплазиясида CYP21A2 генининг 11 мутациясини генотиплаш (классик шакллари)

Биоматериалқон (ЭДТА)
Бажариш муддати6–8 дн
Уйга чиқишмумкин

Тавсиф

Молекуляр-генетик текширув (ПЗР): буйрак усти бези пўстлоғининг 21-гидроксилаза ферментини кодловчи CYP21A2 генининг энг кўп учрайдиган 11 та мутациясини генотиплаш. Текширув вена қонидан олинган бемор ДНК си бўйича бажарилади ва 21-гидроксилаза тақчиллиги ҳолатларининг аксариятига тўғри келадиган нуқтали мутациялар, майда делесиялар ва инсерсияларни аниқлайди.

21-гидроксилаза тақчиллиги — аутосом-рецессив типда наслдан ўтадиган буйрак усти бези пўстлоғи туғма гиперплазияси (адреногенитал синдром) ҳолатларининг 90% дан ортиғининг сабаби. Таҳлил классик (туз йўқотувчи ва оддий вирил) ва ноклассик шакллар ташхисини тасдиқлайди, мутациялар тури бўйича кечиш оғирлигини башорат қилишга, қариндошлар ва турмуш ўртоқлар орасида ташувчиларни аниқлашга ҳамда пренатал диагностикани режалаштиришга ёрдам беради.

Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак

Неонатал скрининг ёки текширув маълумотларига кўра 17-ОН-прогестерон ошганда, буйрак усти бези пўстлоғининг туғма гиперплазиясига шубҳа қилинганда (қизларда ташқи жинсий аъзоларнинг нотўғри тузилиши, янги туғилганларда туз йўқотувчи кризлар, муддатидан олдин жинсий ривожланиш, ўсиш ва суяк ёшининг тезлашиши), ноклассик шаклга шубҳа билан гиперандрогения, ҳайз сикли бузилишлари ва бепуштликда, ҳомиладорликни режалаштиришда беморнинг қариндошлари ва турмуш ўртоқларида ташувчиликни аниқлаш учун тавсия этилади.

Таҳлилга тайёргарлик

Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.

Натижаларни талқин қилиш

CYP21A2 генининг иккала аллелида мутацияларнинг аниқланиши (гомозиготали ёки компаунд-гетерозиготали ҳолат) 21-гидроксилаза тақчиллиги оқибатидаги буйрак усти бези пўстлоғи туғма гиперплазиясини тасдиқлайди; клиник шаклнинг оғирлиги икки мутациядан «юмшоқроғи» билан белгиланади. Битта аллелдаги мутация ташувчиликни кўрсатади, одатда клиник кўринишларсиз, лекин турмуш ўртоғи ҳам ташувчи бўлганда касал бола туғилиши хавфи билан. Мутациялар аниқланмаслиги касалликни истисно қилмайди, чунки текширилган панелга кирмайдиган кам учрайдиган мутациялар ва геннинг йирик делесиялари/конверсиялари бўлиши мумкин.

Генетик тест натижаси барқарор ва гормонал терапия ҳамда 17-ОН-прогестерон даражасига боғлиқ эмас; қоннинг ҳужайравий компонентлари қуйилгандан ва суяк кўмиги трансплантациясидан кейин қон донор генотипини акс эттириши мумкин. Мутацияларнинг турли аллелларда жойлашувини аниқлаштириш учун ота-онани текшириш мақсадга мувофиқ. Изоҳлашни эндокринолог ва генетик шифокор амалга оширади.

Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.

Қайта қўнғироқ

Иш вақтида қайта қўнғироқ қиламиз ва таҳлилларни танлашга ёрдам берамиз.