Ярадан ажралмани антибиотикограмма билан экиш
Тавсиф
Йиринглаш турли аъзо ва тўқималарда ривожланиши мумкин, бунда тери ости ёғ қаватида (пустулалар, гидраденитлар, фурункуллар, абссесслар, гуммалар), мушак тўқимасида (абссесслар, флегмоналар, остеомиелит), лимфа тугунларида, ички аъзоларда (абссесслар), шунингдек қўшимча бўшлиқларда (бурун атрофи бўшлиқлари, мия пардалари, қорин пардаси, бўғимларнинг синовиал пардаси) йиринг тўпланиши билан кечади.
Микробиологик текширувнинг асосий роли микроорганизмларни тур бўйича идентификация қилиш ва уларни антибактериал дориларга сезгирликка текширишдан иборат. Яраларнинг микроорганизмлар билан ифлосланиши уларнинг анатомик жойлашуви ва юзага келиш механизмига (мураккаб жарроҳлик операциялари, жароҳатлар, куйишлар) боғлиқ.
Тери қопламалари ва остидаги тўқималар инфексияланганда кўпинча стафилококк ва стрептококк зарарланишлари кузатилади, масалан, қизил шамол, импетиго, пуфакчали касаллик, селлюлитлар, пиодермитлар (фурункулёз, фолликулит, гидраденит). Ярим ўткир ёки сурункали инфексиялар актиномицетлар ва нокардиялар (гранулематоз абссесслар, чуқур селлюлитлар), шунингдек микобактериялар (яраланиш) томонидан келтириб чиқарилиши мумкин.
Операциядан кейинги инфексиялар яраларнинг анатомик жойлашувига боғлиқ: нисбатан стерил соҳаларда жойлашган яралар одатда инфексияланмайди, қорин бўшлиғининг пастки қисмидаги жарроҳлик аралашувларида эса инфексияланиш тез-тез учрайди ва инфексия манбаи сифатида ошқозон-ичак йўли флораси бўлиши мумкин.
Куйишларда йиринглаш жараёни аэроб ҳам, анаэроб ҳам бактериялар томонидан келтириб чиқарилиши мумкин. Яра ажралмасидан энг кўп S. aureus, Streptococcus, Enterobacteriaceae, Pseudomonas spp., Candida, Aspergillus ва Mucor spp., шунингдек Clostridium ва Bacteroides ни ўз ичига олган анаэроб бактериялар ажратиб олинади. Тишлашдан олинган яралар ҳайвонлар оғиз бўшлиғи бактериялари билан инфексияланиши мумкин, масалан Pasteurella spp., S. aureus, алфа-гемолитик стрептококклар, Enterobacteriaceae, анаэроб граммусбат кокклар, анаэроб грамманфий бактериялар, Fusobacterium spp.
Ярали зарарланишлар ва ётоқ яраларининг этиологик агентлари турлича бўлиши мумкин, лекин кўпинча уларнинг сабаби S. aureus, Streptococcus, Enterococcus spp., Enterobacteriaceae, P. aeruginosa, Acinetobacter, Peptostreptococcus spp., Bacteroides ва Prevotella spp. ҳисобланади. Олинган маълумотларни изоҳлаш одатда қийинчилик туғдирмайди, чунки патологик материални олишда асептика қоидаларига риоя қилинганда ажратиб олинган микроорганизмлар ушбу инфексион жараённинг қўзғатувчилари ҳисобланади.
Яра ажралмасидан микроорганизмлар ассоциацияларини ажратиб олишда айрим хусусиятларни ҳисобга олиш керак. Яра жараёни кечишида ушбу микроценозда миқдоран устун микроорганизмлар етакчи ўрин эгаллайди, шунинг учун ассоциациядаги ҳар бир микроорганизм тури ўсишини баҳолаш муҳим.
Яна
Бактериологическое исследование (посев): Посев отделяемого из раны на аэробную и факультативно анаэробную флору с антибиотикограммой. Биоматериал (мазок) засевают на питательные среды, после чего выявляют и идентифицируют выросшие микроорганизмы и оценивают их количество. Дополнительно определяется чувствительность выделенного возбудителя к антибиотикам (антибиотикограмма), что позволяет подобрать эффективный препарат для лечения.
Метод показывает живых возбудителей и остаётся «золотым стандартом» для диагностики бактериальных инфекций и подбора целенаправленной терапии.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Йирингли-яллиғланишли жарроҳлик инфексияларида микроорганизмларнинг этиологик ролини баҳолаш (инфексияланган яралар ва йиринг, куйишлар, ётоқ яралари, абссесслардан олинган пунктатлар, экссудатлар ва транссудатлар, диабетик оёқ яраси, тишланган яралар, эризипелоид, остеомиелит).
Яна
Назначается при признаках инфекционно-воспалительного процесса соответствующей локализации, при затяжном или рецидивирующем течении, неэффективности эмпирической антибиотикотерапии, для выявления носительства возбудителей, перед некоторыми операциями и вмешательствами, а также по эпидемиологическим показаниям. Используется для подбора антибиотика и контроля излеченности.
Таҳлилга тайёргарлик
Биоматериални тиббиёт ходими махсус зонд билан олади; аниқ тайёргарлик олиш жойига боғлиқ. Урогенитал суртма/қириндида: аёллар учун — ҳайз давридан ташқари, 1–2 кун олдин жинсий алоқа, спринсевка, вагинал шамлар ва кремларни истисно қилиш; эркаклар учун — олишдан 2–3 соат олдин сиймаслик. Томоқ/бурундан суртма олишда — оч қоринга ёки овқатдан 2–3 соат ўтгач, эрталаб тиш ювмаслик, оғизни чаймаслик, спрейлар ва сўриладиган таблеткалардан фойдаланмаслик. Барча ҳолларда материал антибиотиклар ва маҳаллий антисептикларни қабул қилиш бошланишидан олдин олинади.
Натижаларни талқин қилиш
Патоген ёки шартли-патоген микроорганизмларнинг сезиларли миқдорда ўсиши инфексияни тасдиқлайди ва қўзғатувчини кўрсатади; антибиотикограмма унинг қайси дориларга сезгир ёки чидамли эканини кўрсатади. Ўсиш бўлмаслиги ёки нормал флоранинг ўсиши — одатда қулай натижа.
Натижага материал олинишидан олдин антибиотиклар ва маҳаллий антисептиклар қабул қилиниши (ўсишни босади ва ёлғон манфий натижа беради), олиш техникаси, етказиб бериш муддатлари ва шароитларининг бузилиши, намунанинг бегона флора билан ифлосланиши кучли таъсир қилади. Шу сабабли материал антимикроб даволаш бошланишидан олдин олинади, натижа эса клиник манзара билан бирга баҳоланади: микроорганизм аниқланиши ҳар доим ҳам даволаш зарурлигини билдирмайди.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.