Реберг синамаси
Тавсиф
Реберг (Реберг-Тареев) синамаси — эндоген креатинин клиренсини, яъни буйракларнинг қонни креатининдан тозалаш тезлигини аниқлаш. Ҳисоблаш учун қондаги ва сутка давомида йиғилган сийдикдаги креатинин бир вақтда ўлчанади, шунингдек сийдикнинг суткалик ҳажми ҳисобга олинади. Олинган клиренс коптокчали филтрация тезлигини (СКФ) — буйракларнинг филтрация функсиясининг калит кўрсаткичини акс эттиради.
Синама буйрак функсиясини баҳолаш ва унинг пасайишини, шу жумладан эрта босқичларда аниқлаш учун қўлланилади.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Сурункали буйрак касаллиги, гломерулонефрит, пиелонефрит, артериал гипертензия, қандли диабетда, буйрак орқали чиқариладиган препаратларни қабул қилишдан олдин ва давомида, шиш ва сийиш ўзгаришларида, шунингдек буйрак функсиясини динамикада назорат қилиш учун филтрация функсиясини баҳолашга тайинланади.
Таҳлилга тайёргарлик
Текширув суткалик сийдикни йиғиш ва креатининга қон олишни бир вақтда талаб қилади. Сийдик тўлиқ бир сутка давомида йиғилади: биринчи эрталабки порция ҳисобга олинмайди, кейин 24 соат ичидаги барча сийдик умумий идишга йиғилади (салқинда сақлаш), суткалик ҳажм аниқ ўлчанади ва кўрсатилади. Креатининга қон, одатда, сийдик йиғиш тугаган куни эрталаб топширилади. 1–2 кун олдин гўшт, қуюқ чой ва қаҳванинг ортиқча миқдорини чекланг, жадал жисмоний юклама ва оқсилли/креатинли қўшимчалардан сақланинг; одатдаги ичимлик режимига риоя қилинг.
Натижаларни талқин қилиш
Креатинин клиренсининг пасайиши коптокчали филтрация тезлигининг камайишини ва буйрак функсияси ёмонлашувини (ўткир ёки сурункали) кўрсатади. Кўтарилган қийматлар баъзи ҳолатларнинг эрта босқичларида ва гиперфилтрацияда учраши мумкин.
Натижага суткалик сийдикни йиғишнинг тўлиқлиги ва тўғрилиги (хатоларнинг бош манбаи), мушак массаси ва гўштли овқат миқдори, жисмоний фаоллик даражаси, гидратация даражаси, креатин ва бир қатор дорини қабул қилиш таъсир қилади. Сийдик йиғиш сифатига боғлиқлиги сабабли синама кўпинча қондаги креатинин бўйича ҳисобий СКФ билан тўлдирилади ёки алмаштирилади; натижа динамикада ва клиник манзарани ҳисобга олган ҳолда баҳоланади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.