ПСА-и умумӣ
Тавсиф
Таҳлили хун ба ПСА барои скрининги саратони простата ба ҳамаи мардон гузаронида мешавад. Дақиқтараш, мутобиқи тавсияҳои Ҷамъияти онкологияи клиникии Русия бояд гузаронанд. Аммо дар воқеъ аксарияти мардон аз скрининг намегузаранд, ва маҳз ҳамин — сабаби асосии он ки саратони простата ҳамасола даҳҳо ҳаётро мегирад, бо вуҷуди он ки ҳангоми ошкорсозии саривақтӣ ин беморӣ бомуваффақият табобат мешавад.
Якчанд сабабе, ки чаро ба мардон мунтазам супоридани хун ба ПСА бамаврид аст:
Таҳлили хун ба ПСА ба мард имкон медиҳад варами простатаро бидуни камтарин нороҳатӣ, зуд ва арзон санҷад. Аз кадом синну сол санҷишро оғоз кардан лозим аст:
Ҳеҷ як натиҷаи таҳлил барои гузоштани ташхис асос буда наметавонад. Аммо аз рӯи сатҳи ПСА дар бораи эҳтимоли саратони ғадуди простата хулоса мебароранд, ва агар он баланд бошад, бемор ба муоинаҳои иловагӣ фиристода мешавад, ки имкон медиҳанд ташхиси варами бадсифат муқаррар ё истисно карда шавад.
Саратони простата дар марҳилаи барвақт табобатшаванда аст.
Ҳар қадар саратон барвақттар ташхис карда шавад, барои табобати он ҳамон қадар камтар муолиҷа лозим меояд ва табобат ҳамон қадар мулоимтар ва камосебтар хоҳад буд.
Ҳар қадар саратони простата барвақттар табобат шавад, хатари мушкилиҳо, пеш аз ҳама дисфунксияи эректилӣ ва бетоқатии пешоб ҳамон қадар камтар аст.
Аз 50-солагӣ – барои аксарияти мардон.
Аз 45-солагӣ – агар ба падар ё бародар то синни 65 ташхиси саратони простата гузошта шуда бошад.
Аз 40-солагӣ – агар саратони простата дар 2 ва зиёда хешовандони наздик ташхис шуда бошад.
Боз
ПСА общий (простатический специфический антиген) — белок, вырабатываемый клетками предстательной железы. В норме его в крови немного; уровень повышается при увеличении и заболеваниях простаты. ПСА — основной лабораторный маркер для скрининга и наблюдения за состоянием предстательной железы.
Повышение ПСА не равнозначно раку: оно бывает при доброкачественной гиперплазии, воспалении и других воздействиях на простату, поэтому результат требует врачебной оценки.
Нишондодҳо: ба кӣ ва кай супоридан
Ба мардон барои скрининги саратони простата (одатан аз 45–50 солагӣ, ҳангоми ирсият — барвақттар), ҳангоми аломатҳо аз ҷониби простата (душворшавӣ, зудшавии пешобкунӣ), барои мушоҳида ҳангоми гиперплазияи хушсифат ва простатит, барои назорат пас аз табобати саратони простата тавсия дода мешавад.
Омодагӣ ба таҳлил
Хун аз раг, беҳтараш субҳ бо меъдаи холӣ ё чанд соат пас аз хӯроки сабук гирифта мешавад. Муҳим: чанд рӯз пеш аз таъсир ба простата худдорӣ кунед — массаж, муоинаи ректалӣ, систоскопия, велосипедронӣ, эякулятсия (1–2 шабонарӯз пеш), зеро онҳо ПСА-ро муваққатан баланд мебардоранд. Пас аз биопсияи простата баъд аз чанд ҳафта супоред.
Тафсири натиҷаҳо
Баландшавӣ ҳангоми саратони простата рух медиҳад, вале бештар — ҳангоми гиперплазияи хушсифат, простатит, пас аз таъсири механикӣ ба ғадуд, ҳангоми боздошти пешоб. Қиматҳои паст одатан мусоиданд.
Массажи наздики простата, муоинаи ректалӣ, эякулятсия, дучархаронӣ, катетеризатсия ва биопсия (баланд мебардоранд), инчунин қабули доруҳо бар зидди аденома (финастерид, дутастерид ПСА-ро ба таври назаррас паст мекунанд) таъсир мерасонанд. Барои аниқкунӣ ПСА-и озод ва таносуби он бо умумӣ муайян карда мешавад, динамика баҳо дода мешавад.
Натиҷаҳои таҳқиқот ташхис нестанд — тафсирро духтури муолиҷакунанда мегузаронад.