Холестерини умумӣ
Тавсиф
Холестерин яке аз маркерҳоест, ки барои баҳодиҳии хатари дилу рагҳо истифода мешавад. Ин модда спирти липофилӣ мебошад. Он ба таркиби мембранаҳои ҳуҷайра дохил мешавад ва барои истеҳсоли гормонҳо истифода мешавад. Аммо миқдори зиёди холестерин дар хун бо инкишоф, пешравии босуръати атеросклероз ва эҳтимоли зиёди ҳодисаҳои дилу рагҳо алоқаманд аст. Қисми зиёди холестерин дар ҷигар истеҳсол мешавад. Миқдори ками он ба организм бо маҳсулоти ғизоии пайдоиши ҳайвонӣ низ ворид мешавад. Консентратсияи холестерин дар хун бо синну сол баланд мешавад. Ба он афзалиятҳои ғизоӣ, доруҳо, сатҳи фаъолнокии ҷисмонӣ, вазни бадани инсон таъсир мерасонанд.
Холестерини баланд дар хун ҳеҷ гуна аломат ба вуҷуд намеорад. Зуҳуроти атеросклероз то он даме ба вуҷуд намеоянд, ки дар рагҳо тромбҳо пайдо шаванд ё лавҳаҳои атеросклеротикӣ бештар аз ду сеюми ковокии артерияро набанданд. Аммо солҳо ва ҳатто даҳсолаҳо пеш аз ин омили асосии хатари атеросклерозро ошкор кардан мумкин аст: холестерини баланд дар хун. Ин корро кардан хеле осон аст: ба холестерин таҳлил супоридан кофист.
Агар маълум шавад, ки он баланд аст, шахс метавонад саривақт барои паст кардани сатҳи холестерин чора андешад. Ҳангоми баландшавии ночиз тағйир додани реҷаи ғизо ва афзоиш додани фаъолнокии ҷисмонӣ кофист. Ба паст кардани холестерин ба меъёр овардани вазни бадан низ кӯмак мекунад. Агар сатҳи холестерин сахт баланд бошад ва дар бемор дигар омилҳои хатари атеросклероз ошкор шаванд, духтур ба ӯ доруҳое таъин мекунад, ки истеҳсоли холестеринро дар ҷигар пахш мекунанд ё азхудкунии онро дар роҳи ҳозима вайрон месозанд.
Боз
Холестерин общий — суммарная концентрация холестерина всех липопротеиновых фракций. Холестерин нужен для построения клеточных мембран, синтеза гормонов и желчных кислот, но его избыток связан с атеросклерозом и сердечно-сосудистыми заболеваниями.
Показатель используют для оценки риска атеросклероза; для полной картины его дополняют фракциями (ЛПНП, ЛПВП, триглицериды) — липидным профилем.
Нишондодҳо: ба кӣ ва кай супоридан
Барои скрининги хавфи дилу рагҳо тавсия дода мешавад (одатан аз 40-солагӣ, ҳангоми омилҳои хавф — барвақттар), ҳангоми фарбеҳӣ, гипертензия, диабет, ирсият, тамокукашӣ. Барои назорати парҳез ва терапияи липидпасткунанда (статинҳо) истифода мешавад.
Омодагӣ ба таҳлил
Хун аз раг бо меъдаи холӣ (9–12 соат) гирифта мешавад, об нӯшидан мумкин. 1–2 шабонарӯз пеш аз хӯроки серравған ва машрубот худдорӣ кунед, парҳезро якбора тағйир надиҳед (таҳлил ғизои муқаррариро инъикос мекунад). Пеш аз супоридан истироҳат кунед; рӯзи пеш аз машқи вазнин худдорӣ кунед.
Тафсири натиҷаҳо
Баландшавӣ бо хавфи атеросклероз алоқаманд аст ва ҳангоми дислипидемияҳои ирсӣ, ғизои носолим, фарбеҳӣ, гипотиреоз, бемориҳои ҷигар ва гурда, диабет рух медиҳад. Пастшавӣ — ҳангоми бемориҳои вазнини ҷигар, гипертиреоз, хастагӣ, ҳолатҳои вазнини шадид.
Ғизои рӯзҳои пешин, ҳомиладорӣ (баландшавӣ), қабули доруҳои гормоналӣ ва дигар, спирт, бемориҳои шадид ва стресс, вазъи бадан ҳангоми гирифтани хун таъсир мерасонанд. Якҷоя бо фраксияҳо ва хавфи инфиродӣ баҳо дода мешавад.
Натиҷаҳои таҳқиқот ташхис нестанд — тафсирро духтури муолиҷакунанда мегузаронад.