Beta-2-mikroglobulin (siydik)
Tavsif
Beta-2-mikroglobulin (β2-MG) — deyarli barcha hujayralar yuzasidagi I sinf HLA molekulalari tarkibiga kiruvchi past molekulyar oqsil. Qondan u buyrak koptokchalarida erkin filtrlanadi, soʻngra proksimal kanalchalarda deyarli toʻliq (99% dan ortigʻi) qayta soʻriladi va parchalanadi, shuning uchun siydikda meʼyorda iz miqdorida boʻladi.
Bir martalik siydik portsiyasida β2-MG ni aniqlash — proksimal buyrak kanalchalari shikastlanishining (tubulyar proteinuriyaning) sezgir markeri. Test buyraklarning erta tubulointerstitsial zararlanishlarini, shu jumladan dori va toksik zararlanishlarni aniqlashga hamda kanalcha proteinuriyasini koptokcha proteinuriyasidan farqlashga yordam beradi.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Profilaktik koʻriklarda biokimyoviy tekshiruv tarkibida, ichki aʼzolar kasalliklari va moddalar almashinuvi buzilishlarida, ularning kechishi va davolashga chidamlilikni nazorat qilish uchun, bir qator dori vositalarini tayinlashdan oldin va qabul qilish davomida, tegishli shikoyatlarda tayinlanadi.
Tahlilga tayyorgarlik
Bir martalik portsiya siydik yigʻiladi — birinchi ertalabki emas, balki ikkinchi ertalabki yoki kunduzgi istalgan yangi portsiya: siydik pufagida uzoq turgan nordon siydikda beta-2-mikroglobulin parchalanadi. Ertalab uygʻongandan keyin siydik pufagini unitazga toʻliq boʻshating, 1–2 stakan suv iching va 1–2 soatdan keyin tashqi jinsiy aʼzolarni antiseptiklarsiz tozalab, oʻrta portsiyani steril konteynerga yigʻing. Siydikni laboratoriyaga imkon qadar tez — 1–2 soatdan kechiktirmay yetkazing, muzlatmang va issiqda saqlamang. Bir kun oldin jadal yuklamalar, alkogol, koʻp miqdordagi goʻsht va nordon mahsulotlarni istisno qiling; hayz, isitma, siydik yoʻllari infeksiyasi vaqtida va sistoskopiyadan keyin 5–7 sutkadan oldin topshirmang. Nefrotoksik preparatlar (aminoglikozidlar, NPVP, siklosporin, litiy preparatlari) qabul qilish haqida xabar bering.
Natijalarni talqin qilish
Koʻrsatkichning oshishi yoki pasayishi tegishli aʼzo yoki almashinuv jarayoni ishidagi buzilishni koʻrsatadi; aniq sabablar tekshirilayotgan moddaga bogʻliq (masalan, aʼzo shikastlanishi, yalligʻlanish, ovqatlanish buzilishi, suvsizlanish).
Natijaga ovqat qabul qilish va tahlildan oldin ochlikka rioya qilish, ovqatlanish xarakteri, ichish rejimi va gidratatsiya, jismoniy yuklama, dorilar va biologik faol qoʻshimchalar qabul qilish, alkogol, shuningdek preanalitik omillar (jgut qoʻyish davomiyligi, gemoliz) taʼsir qiladi. Shu sababli toʻgʻri tayyorgarlik muhim; ogʻishlar kompleks tarzda va zarur boʻlganda dinamikada baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.