Beta-2-mikroglobulin (qon)
Tavsif
Beta-2-mikroglobulin - bu organizmning barcha hujayralarida ishlab chiqariladigan, molekulyar massasi 12 kDa boʻlgan oqsil. Uning mononuklearlar yuzasida boʻlishi, inson gistomoslik asosiy majmuasi bilan bogʻliq holda, HLA A, B, C ekspressiyasiga bevosita taʼsir qiladi. Bu Beta-2-mikroglobulinga hujayra immunitetida, ayniqsa bakterial va virusli infeksiyalarga qarshi kurashda, shuningdek transplantatni rad etish reaksiyalarida muhim vazifa beradi.
Ixcham oʻlchamlari tufayli oqsil buyrak koptokchalari orqali oson oʻtadi va proksimal buyrak naychalarida parchalanishga uchraydi. Yangi tugʻilgan chaqaloqlarga Beta-2-mikroglobulin darajasining keskin oshishi xos, biroq hayotning uchinchi oyiga kelib uning tez pasayishi sodir boʻladi. Kattalarda bu oqsilning darajasi barqaror boʻlib qoladi, biroq jadal jismoniy yuklamalarda, ayniqsa siydikda ortishi mumkin.
Homiladorlik davrida Beta-2-mikroglobulin darajasining ortishi normal hisoblanadi, biroq preeklampsiya rivojlanishi uning keskin ortishi bilan kechadi. Qondagi bu oqsil konsentratsiyasining oshishi sintezning ortishi yoki koptokchali filtratsiyaning yomonlashuvi natijasi boʻlishi mumkin. Beta-2-mikroglobulin darajasi hujayra almashinuvi faolligi va immun faollik bilan bogʻliq turli holatlarda ortadi.
Beta-2-mikroglobulin darajasining oshishi oʻsma massasi, jarayon faolligi va kasallik prognozi bilan bogʻliq, shuning uchun u onkogematologiyada prognostik marker hisoblanadi. Leykemiyasi bor bemorlarning orqa miya suyuqligidagi Beta-2-mikroglobulinning yuqori darajasi markaziy asab tizimining shikastlanishini koʻrsatadi.
Qondagi darajaning ortishi yomon koptokchali filtratsiya bilan bogʻliq, uning siydikka koʻproq ajralishi esa buyrak naychalarining turli sabablar bilan shikastlanishidan dalolat berishi mumkin. Siydikdagi Beta-2-mikroglobulin darajasini aniqlash buyrak naychalari hujayralarining shikastlanishini tashxislashda, shuningdek siydik chiqarish yoʻllari infeksiyalarining differensial tashxisida yordam berishi mumkin. Siydikdagi oqsil darajasi diabetik nefropatiyada oshishi mumkin.
Yana
Биохимическое исследование: Бета-2-микроглобулин (кровь). Анализ измеряет в крови концентрацию определённого вещества (фермента, белка, продукта обмена, электролита и т.п.), отражающего работу внутренних органов и состояние обмена веществ. Биохимические показатели помогают оценить функцию печени, почек, поджелудочной железы, сердца, состояние водно-солевого, белкового, углеводного и липидного обмена.
Тест используется как для скрининга здоровья, так и для диагностики и контроля лечения конкретных заболеваний.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Onkologiya sohasida: miyeloblast kasallik, B-limfomalar va surunkali limfoleykoz prognostik bahosi va terapiyasi samaradorligi. Gastrointestinal oʻsmalarda boshqa onkomarkerlar bilan uygʻunlikda qoʻllaniladi;
HIV infeksiyasi bor bemorlarda: kasallik faolligini tashxislash va davolash natijadorligini nazorat qilish;
Nefrologiyada: buyrak funksiyasi markeri, koptokchali va naychali shikastlanishlarni farqlash, dializ muolajalari samaradorligini baholash (seanslardan oldin va keyin), dorilarning nefrotoksikligini aniqlash, shuningdek transplantatsiyadan keyingi rad etish reaksiyasini monitoring qilish;
Tizimli kasalliklar uchun: revmatoid artrit, tizimli qizil volchanka va boshqa patologiyalarda buyrakning faolligi va holatini tahlil qilish.
Yana
Назначается в составе биохимического обследования при профилактических осмотрах, при заболеваниях внутренних органов и нарушениях обмена веществ, для контроля их течения и переносимости лечения, перед назначением и во время приёма ряда лекарственных препаратов, при соответствующих жалобах.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Koʻrsatkichning oshishi yoki pasayishi tegishli aʼzo yoki almashinuv jarayoni ishidagi buzilishni koʻrsatadi; aniq sabablar tekshirilayotgan moddaga bogʻliq (masalan, aʼzo shikastlanishi, yalligʻlanish, ovqatlanish buzilishi, suvsizlanish).
Natijaga ovqat qabul qilish va tahlildan oldin ochlikka rioya qilish, ovqatlanish xarakteri, ichish rejimi va gidratatsiya, jismoniy yuklama, dorilar va biologik faol qoʻshimchalar qabul qilish, alkogol, shuningdek preanalitik omillar (jgut qoʻyish davomiyligi, gemoliz) taʼsir qiladi. Shu sababli toʻgʻri tayyorgarlik muhim; ogʻishlar kompleks tarzda va zarur boʻlganda dinamikada baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.