Selen
Tavsif
Selen — inson organizmi uchun almashtirib boʻlmaydigan element. U qalqonsimon bez, immun, reproduktiv, yurak-qon tomir va asab tizimlarining normal ishlashida muhim vazifani bajaradi. Selen selen saqlovchi oqsillarda boʻladi, masalan, organizmni kislorodning faol shakllari taʼsiridan tozalashga javob beradigan glutationperoksidazada, faol boʻlmagan gormonni faolga aylantiradigan yodtironindeyodinazada, shuningdek u E vitamini bilan oʻzaro bogʻliq. Qondagi selenning taxminan yarmi P oqsili bilan, 30% i glutationperoksidaza bilan, qolgani esa albumin bilan bogʻlangan. Selen oʻz xususiyatlari boʻyicha oltingugurtga oʻxshash va uni almashtira oladi, selensistein hosil qiladi.
Ovqat bilan, asosan oʻsimlik ovqatidan selenmetionin koʻrinishida isteʼmol qilinadigan selen selen saqlovchi birikmalarga qarab organizmning turli qismlariga taqsimlanadi. Selenning bir qismi oʻpka orqali ajraladigan dimetilselenga aylanadi, organizmdan chiqarishning asosiy yoʻli esa — siydik orqali. Qondagi selen darajasi yalligʻlanishlar va infeksiyalarda pasayadi. Yetishmovchilik ratsionda yetarli boʻlmasligidan va hazm buzilishlaridan kelib chiqishi mumkin, bu turli aʼzolar funksiyalarining buzilishiga olib kelishi mumkin.
Selen yetishmovchiligi yurak kasalliklariga, viruslar virulentligining ortishiga va organizmning saraton kasalliklariga immunitetining pasayishiga olib kelishi mumkin. Selenning ortiqchaligi ham zararli boʻlishi mumkin. Qondagi selen miqdorini oʻrganish uning organizmdagi darajasini baholashga va yalligʻlanishlardagi oʻzgarishlarni aniqlashga yordam beradi.
Yana
Определение содержания элемента(ов): Селен (кровь). Исследование измеряет концентрацию токсичных тяжёлых металлов и/или жизненно важных микроэлементов в биоматериале (венозная кровь) высокоточным методом. Кровь и моча отражают преимущественно недавнее поступление элементов, а волосы и ногти — накопление за более длительный период (недели и месяцы), что удобно для оценки хронического воздействия.
Анализ используют для выявления избыточной токсической нагрузки и нарушений минерального обмена (дефицита или избытка микроэлементов).
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Selen darajasining mumkin boʻlgan beqarorligini yoki uning ortiqchaligini aniqlash;
Uzoq parenteral ovqatlantirishda selen darajasini doimiy monitoring qilish;
Oʻsma kasalliklari, yurak-qon tomir tizimi kasalliklari xavfini yoki mavjudligini baholash;
Jigar toksikligini, surunkali alkogolizmni aniqlash.
Yana
Рекомендуется при подозрении на отравление тяжёлыми металлами (профессиональный или бытовой контакт, неблагоприятная экология), при необъяснимой утомляемости, неврологических нарушениях, анемии, выпадении волос, кожных проблемах, при оценке нутритивного статуса и обеспеченности микроэлементами, при контроле приёма БАДов и в рамках программ детоксикации под наблюдением врача.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Toksik metallar darajasining oshishi ularning ortiqcha tushishini koʻrsatadi (suv, ovqat, havo, idish, kosmetika orqali, kasbiy kontakt paytida). Mikroelementlar darajasidagi ogʻishlar ovqatlanish, oshqozon-ichak kasalliklari, qoʻshimchalar qabul qilish oqibatida ularning yetishmovchiligi yoki ortiqchaligini aks ettiradi; ayrim elementlar muvozanatining buzilishi boshqalarining oʻzlashtirilishini buzishi mumkin.
Natijaga yaqinda vitamin-mineral majmualar va biologik faol qoʻshimchalar qabul qilinishi, ovqatlanish xususiyatlari (dengiz mahsulotlari margimush va simob darajasini oshiradi), chekish (kadmiy), soch va tirnoq uchun — boʻyash, kimyoviy ishlov va kosmetik vositalar, shuningdek namunaning ifloslanishi taʼsir qiladi. Natija kompleks tarzda baholanadi va zarur boʻlganda takroran tasdiqlanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.