Qalqonsimon bez sitologik materialini qisqartirilgan molekulyar-genetik tekshirish (KRAS, NRAS, HRAS, BRAF)
Tavsif
Molekulyar-genetik tekshiruv: qalqonsimon bez tugunining nozik ignali aspiratsion biopsiyasi sitologik materialida (zarur boʻlganda — operatsiya materialida) KRAS, NRAS, HRAS va BRAF genlarining somatik mutatsiyalarini aniqlash. Tekshiruv sitologik oynalardagi hujayralardan yoki parafin blokidan ajratib olingan DNK boʻyicha bajariladi va tugun hujayralarida yuzaga kelgan oʻzgarishlarni aniqlaydi.
BRAF mutatsiyalari (eng avvalo V600E) klassik papillyar saraton uchun, RAS oilasi genlari mutatsiyalari — follikulyar oʻsmalar va papillyar saratonning follikulyar varianti uchun xos. Qisqartirilgan panel sitologik xulosasi noaniq boʻlgan tugunning tabiatini aniqlashtirishga yordam beradi; toʻliq paneldan farqli oʻlaroq, u TERT promotori hamda RET/PTC va PAX8/PPARG ximer genlarini oʻz ichiga olmaydi.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Sitologik xulosasi noaniq boʻlgan qalqonsimon bez tugunlarida (Bethesda tizimi boʻyicha III–V toifalar) xavfli oʻsma xavfini aniqlashtirish va jarrohlik davolash hajmini tanlash uchun, shuningdek qalqonsimon bez saratoni aniqlanganda oʻsmani tavsiflash uchun tavsiya etiladi.
Tahlilga tayyorgarlik
Material (toʻqima namunasi) biopsiya yoki operatsiya vaqtida olinadi; muolajaga tayyorgarlikni davolovchi shifokor belgilaydi. Tekshiruvga toʻqima, tayyor oynalar yoki parafin bloklari taqdim etiladi. Laboratoriya bosqichiga bemor tomonidan maxsus tayyorgarlik odatda talab qilinmaydi.
Natijalarni talqin qilish
BRAF V600E mutatsiyasining aniqlanishi yuqori ehtimollik bilan qalqonsimon bezning papillyar saratonini koʻrsatadi. KRAS, NRAS, HRAS genlari mutatsiyalari follikulyar neoplaziyalar va papillyar saratonning follikulyar varianti uchun xos, lekin xavfsiz adenomalarda ham uchraydi, shuning uchun sitologiya, UZI maʼlumotlari va tugun oʻlchami bilan birga baholanadi. Mutatsiyalarning yoʻqligi saraton ehtimolini kamaytiradi, lekin uni istisno qilmaydi, chunki oʻsmalarning bir qismi qisqartirilgan panelga kirmaydigan buzilishlar (TERT, RET/PTC, PAX8/PPARG) bilan bogʻliq.
Natijaga preparatning hujayraliligi, materialdagi tugun hujayralari ulushi va fiksatsiya sifati taʼsir qiladi. Natija tugundagi oʻzgarishlarni aks ettiradi va irsiy hisoblanmaydi; izohlashni endokrinolog, jarroh yoki onkolog sitologik xulosa bilan birgalikda amalga oshiradi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.