OʻNF (oʻsma nekrozi omili)
Tavsif
Kaxektin nomi bilan ham maʼlum oʻsma nekrozi omili (FNO) immun tizim hujayralari tomonidan ishlab chiqariladi va u sitokinlar guruhiga kiradi. Uning sintezi faollashgan makrofaglarda, semiz hujayralarda va T-xelperlarda (Th1) kechadi. FNO dan tashqari, Th1 shuningdek hujayra immuniteti rivojlanishida muhim rol oʻynaydigan IL-1, IL-2 va gamma-interferon ishlab chiqaradi.
FNO ning taʼsiri IL-1 taʼsiriga oʻxshash, u IL-4 ga qarshi vazn boʻlib, IgE sintezini bostiradi. Bu oʻsma faolligiga qarshi kurashda, immun modulyatsiyada, yalligʻlanish jarayonida, shuningdek anoreksiya, kaxeksiya, septik shok, virusli replikatsiya, gemopoez va gemostaz kabi holatlarning rivojlanishida kalit rol oʻynaydi.
Infeksion jarayonlarda FNO ni birinchi navbatda makrofaglar ishlab chiqaradi, shu tariqa organizmning immun himoyasini taʼminlaydi. Oʻsma jarayonlari holatida uning sitotoksikligi oʻsma hujayralarining halok boʻlishiga koʻmaklashadi. Biroq boshqa tomondan, bu hujayralarning proliferatsiyasi, differensiatsiyasi va faollashuvini ham ragʻbatlantirishi mumkin, bu esa muayyan klinik koʻrinishlarning rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Bundan tashqari, FNO DNK- va RNK-viruslariga nisbatan virusga qarshi taʼsirga ega, shuningdek boshqa sitokinlar hosil boʻlishiga koʻmaklashadi. U autoimmun kasalliklar va insulinga rezistentlikni oʻz ichiga olgan holda, turli kasalliklarda kalit rol oʻynaydi. Infeksiya jarayonida FNO darajasining ortishi immun himoyani taʼminlaydi, biroq ayrim autoimmun holatlarda u yalligʻlanish va buzuvchi jarayonlarni qoʻllab-quvvatlaydi. Hozirgi vaqtda FNO taʼsirini tormozlaydigan preparatlar guruhi mavjud, ular yalligʻlanish va kasallik kuchayishining kamayishiga koʻmaklashadi.
Ichki yogʻ qatlami adipotsitlari FNO ni faol ishlab chiqarishi aniqlangan, bu insulin retseptori tirozinkinazasi faolligining pasayishiga va mushak hamda yogʻ toʻqimasida hujayra ichi glyukoza tashuvchilari GLYuT-4 ekspressiyasining tormozlanishiga olib keladi. Bu insulinga rezistentlik rivojlanishida muhim rol oʻynashi mumkin.
Yana
Иммунологическое исследование: ФНО (фактор некроза опухоли). Анализ оценивает показатели работы иммунной системы — уровни иммуноглобулинов, факторов комплемента, аутоантител и других компонентов иммунитета. Эти показатели отражают активность иммунной защиты, наличие аллергических, аутоиммунных и воспалительных процессов, состояние при иммунодефицитах.
Тест помогает в диагностике аутоиммунных и иммунодефицитных состояний, аллергии и хронических воспалительных заболеваний.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Tez-tez va takrorlanuvchi infeksiyalarda, immunotanqislikka shubha qilinganda, autoimmun va allergik kasalliklarda, surunkali yalligʻlanishda, jarayon faolligini baholash va immunomodulyator terapiyani nazorat qilish uchun tayinlanadi.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Immunologik koʻrsatkichlarning oshishi yoki pasayishi immunitetning tegishli boʻgʻini faollashuvi yoki susayishini koʻrsatadi: oshish koʻpincha infeksiyalar, allergiya va autoimmun jarayonlar bilan birga kechadi, pasayish — immunotanqislik holatlari bilan. Izohlash aniq koʻrsatkichga bogʻliq.
Natijaga yaqinda oʻtkazilgan infeksiyalar va vaksinatsiyalar, surunkali kasalliklarning qoʻzishi, immunosupressiv, gormonal va boshqa dorilar qabul qilinishi, stress, homiladorlik taʼsir qiladi. Immunologik koʻrsatkichlar bir-biri bilan va klinik manzara bilan kompleks tarzda, koʻpincha dinamikada baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.