AlAT (ALT, alaninaminotransferaza)
Tavsif
Alaninaminotransferaza — jigar fermentlaridan biri. Laboratoriya koʻrsatkichi sifatida bu jigar yalligʻlanishi va uning hujayralari buzilishi markeri. Gepatotsitlar buzilganda ALT qon oqimiga chiqariladi. Yalligʻlanishda hujayra membranasining oʻtkazuvchanligi ortadi, bu fermentlarning hujayralardan tashqariga «sizib chiqishiga» olib keladi. ALT konsentratsiyasi patologik jarayonning bir xil ifodalanishida turli bemorlarda kuchli farq qiladi. Shuning uchun laboratoriya koʻrsatkichi dinamikada aniqlansa, eng maʼlumotli boʻladi. Jigarning surunkali patologiyasida AlAT darajasi bir necha marta, oʻtkir kasalliklarda – oʻnlab marta ortadi. Alaninaminotransferaza jigardan tashqari boshqa aʼzolarda ham boʻlgani uchun, uning yuqori darajasi, ayniqsa oʻrtacha oshishi, gepatobiliar patologiyaning bir maʼnoli tasdigʻi boʻlmaydi. Odatda AlAT bu aʼzo kasalliklarini yurak, mushak, meʼda osti bezi, buyrak kasalliklaridan farqlash uchun jigar shikastlanishining boshqa markerlari bilan birga aniqlanadi.
Yana
Биохимическое исследование: Аланинаминотрансфераза (АЛТ). Анализ измеряет в крови концентрацию определённого вещества (фермента, белка, продукта обмена, электролита и т.п.), отражающего работу внутренних органов и состояние обмена веществ. Биохимические показатели помогают оценить функцию печени, почек, поджелудочной железы, сердца, состояние водно-солевого, белкового, углеводного и липидного обмена.
Тест используется как для скрининга здоровья, так и для диагностики и контроля лечения конкретных заболеваний.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
jigar kasalliklarining belgilari;
jigar kasalliklarining laboratoriya belgilari;
jigar kasalliklari terapiyasi monitoringi;
virusli gepatit faolligini baholash;
har qanday kasalliklarni gepatotoksik preparatlar bilan davolash monitoringi;
sargʻayish sindromining differensial tashxisi.
jigar yalligʻlanishi;
jigar fibrozi, sirrozi;
gepatotsellyulyar karsinoma;
jigarning metastatik shikastlanishi;
alkogolizm;
preeklampsiya;
oʻtkir leykoz;
jigar uchun zararli preparatlarni qabul qilish;
keng koʻlamli kuyishlar, jarohatlar, operatsiyalar;
oʻtkir pankreatit;
mushak distrofiyasi;
miokard infarkti.
B6 gipovitaminozi;
ogʻir jigar yetishmovchiligi.
Yana
Назначается в составе биохимического обследования при профилактических осмотрах, при заболеваниях внутренних органов и нарушениях обмена веществ, для контроля их течения и переносимости лечения, перед назначением и во время приёма ряда лекарственных препаратов, при соответствующих жалобах.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Koʻrsatkichning oshishi yoki pasayishi tegishli aʼzo yoki almashinuv jarayoni ishidagi buzilishni koʻrsatadi; aniq sabablar tekshirilayotgan moddaga bogʻliq (masalan, aʼzo shikastlanishi, yalligʻlanish, ovqatlanish buzilishi, suvsizlanish).
Natijaga ovqat qabul qilish va tahlildan oldin ochlikka rioya qilish, ovqatlanish xarakteri, ichish rejimi va gidratatsiya, jismoniy yuklama, dorilar va biologik faol qoʻshimchalar qabul qilish, alkogol, shuningdek preanalitik omillar (jgut qoʻyish davomiyligi, gemoliz) taʼsir qiladi. Shu sababli toʻgʻri tayyorgarlik muhim; ogʻishlar kompleks tarzda va zarur boʻlganda dinamikada baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.