Spermogramma

Spermogramma — erkakning fertilligini baholash va urologik kasalliklarni, infeksiyalarni hamda gormonal buzilishlarni tashxislash uchun qoʻllaniladigan eyakulyatning laboratoriya tekshiruvi. Eyakulyat reproduktiv tizimning barcha komponentlari ishi natijasida shakllanadi: moyaklar, ularning ortiqlari, urugʻ pufakchalari, prostata bezi va bulbouretral bezlar, shuningdek u gipofiz va gonadalar gormonlari bilan boshqariladi.

Urugʻ plazmasi — asosan prostatada va urugʻ pufakchalarida hosil boʻladi.

Shaklli elementlar — moyaklarda ishlab chiqariladigan, sperma hajmining taxminan 5% ini tashkil etuvchi spermatozoidlar.

Tekshiruv koʻrsatkichlar normal boʻlganda yoki tugʻma kasalliklar belgilariga ega erkaklarda azoospermiyada bir marta oʻtkaziladi.

Qolgan hollarda testni takrorlash zarur. Natijalarning tayyorgarlik qoidalariga qatʼiy bogʻliqligi shartlar bajarilganda tahlilni takrorlashni talab qiladi:

Tahlil topshirishdan 2–7 kun oldin jinsiy aloqadan tiyilish. Juda tez-tez jinsiy aloqa spermatozoidlarning hajmi va sonini kamaytirishi mumkin, uzoq muddatli tiyilish esa spermatozoidlar faolligining pasayishiga olib kelishi mumkin.

Spermatozoidlarning harakatchanligini pasaytiradigan va ularning shaklini oʻzgartiradigan alkogolni istisno qilish.

Yalligʻlanish kasalliklari, OʻRVI yoki tana harorati koʻtarilgan paytda test oʻtkazishdan qochish. Takroriy test uchun maqbul vaqt — tuzalgandan keyin 1–2 hafta oʻtgach.

Organizmning qizib ketishidan, saunalarga borishdan va isitiladigan oʻrindiqlardan foydalanishdan qochish.

Gormonal muvozanatni buzishi va spermogramma natijalariga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan ogʻir jismoniy yuklamalar va stressni istisno qilish.

Prostatit, varikotsele, infeksiyalar, jarohatlar va gormonal buzilishlarda yuzaga keladigan erkak bepushtligini tashxislash;
Erkak omiliga urgʻu bergan holda, bepusht nikoh sabablarini tahlil qilish;
IVF va IKSI muolajalariga tayyorgarlik;
Oʻsmirlar va kattalarda epidemik parotitning mumkin boʻlgan oqibatlarini baholash.

Eyakulyat kamida 2 va koʻpi bilan 5 sutka urugʻ chiqarishdan tiyilgandan keyin olinishi kerak. Tekshiruvdan 5 kun oldin muntazam jinsiy faollik tavsiya etiladi. Tekshiruvdan 12 soat oldin uretra va jinsiy olat sohasida har qanday tibbiy va gigiyenik vositalarni (malham, moylash vositalari, sovun, eritmalar) qoʻllashdan saqlanish lozim. Muolaja vaqtida jinsiy olat boshi sohasida har qanday malham va moylash vositalarini (lubrikantlar, kremlar, vazelin, soʻlak va b.) ishlatish qatʼiyan taqiqlanadi. Muolajadan oldin jinsiy aʼzolarni iliq suv bilan sinchiklab tozalash tavsiya etiladi. Tahlildan bir necha kun oldin stress, sovqotish va jismoniy yuklama kabi noqulay omillarni istisno qilish maqsadga muvofiq. Bir hafta davomida alkogol, shuningdek stimullovchi va psixofaol moddalarni har qanday miqdorda isteʼmol qilish tavsiya etilmaydi. Tekshiruvni siydik-tanosil tizimi va kichik chanoq aʼzolariga oʻtkazilgan tibbiy, diagnostik va fizioterapevtik muolajalardan keyin (muddat shifokor bilan kelishiladi), shuningdek urogenital yoʻlning yalligʻlanish kasalliklari va tana harorati koʻtariladigan infeksiyalarni davolagandan keyin oʻtkazmaslik lozim. 7–10 kun davomida yuqori harorat taʼsiridan (hammom, sauna, oʻrindiq isitgichi) va aviatsiya parvozlaridan imkon qadar saqlanish lozim. Dori preparatlari, kasbiy zararlar, nurlanish va boshqa salbiy omillarning taʼsir qilish imkoniyatini davolovchi shifokordan oldindan aniqlash zarur. Tahlilga yoʻllanmada klinik maʼlumotni, ayniqsa varikotsele borligini koʻrsatish lozim.