Спермограмма

Спермограмма — муоинаи лабораторӣ эякулят, ки барои баҳодиҳии ҳосилхезии мард ва ташхиси бемориҳои урологӣ, сироятҳо ва вайроншавиҳои гормоналӣ истифода мешавад. Эякулят дар натиҷаи кори ҳамаи ҷузъҳои низоми репродуктивӣ ташаккул меёбад: тухмҳо, замимаҳои онҳо, пуфакчаҳои нутфа, ғадуди простата ва ғадудҳои булбоуретралӣ, инчунин он бо гормонҳои гипофиз ва гонадаҳо танзим мешавад.

Плазмаи нутфа — асосан дар простата ва пуфакчаҳои нутфа ташаккул меёбад.

Унсурҳои шаклдор — сперматозоидҳое, ки дар тухмҳо истеҳсол мешаванд ва тақрибан 5% ҳаҷми спермаро ташкил медиҳанд.

Муоина ҳангоми нишондиҳандаҳои муқаррарӣ ё ҳангоми азооспермия дар мардони дорои аломатҳои бемориҳои модарзодӣ як маротиба гузаронида мешавад.

Дар ҳолатҳои боқимонда санҷишро такрор кардан лозим аст. Вобастагии баланди натиҷаҳо ба риояи қоидаҳои омодагӣ такрори таҳлилро ҳангоми риояи шартҳо талаб мекунад:

Худдорӣ аз алоқаи ҷинсӣ 2–7 рӯз пеш аз супоридани таҳлил. Алоқаи ҷинсии хеле зуд-зуд метавонад ҳаҷм ва шумораи сперматозоидҳоро кам кунад, худдорӣ дар муддати тӯлонӣ бошад, метавонад ба паст шудани фаъолнокии сперматозоидҳо оварда расонад.

Истисно кардани машрубот, ки ҳаракатнокии сперматозоидҳоро паст мекунад ва шакли онҳоро тағйир медиҳад.

Худдорӣ аз гузаронидани санҷиш ҳангоми бемориҳои илтиҳобӣ, ОРВИ ё баланд шудани ҳарорати бадан. Вақти мувофиқ барои санҷиши такрорӣ — 1–2 ҳафта пас аз сиҳатшавӣ.

Худдорӣ аз гарм шудани организм, рафтан ба сауна ва истифодаи курсиҳои гармкунанда.

Истисно кардани сарбориҳои вазнини ҷисмонӣ ва стресс, ки метавонанд тавозуни гормоналиро вайрон кунанд ва ба натиҷаҳои спермограмма таъсир расонанд.

Ташхиси нозоии мардона, ки ҳангоми простатит, варикоселе, сироятҳо, ҷароҳатҳо ва вайроншавиҳои гормоналӣ ба вуҷуд меояд;
Таҳлили сабабҳои никоҳи нозо бо таваҷҷуҳи махсус ба омили мардона;
Омодагӣ ба расмиётҳои ЭКО ва ИКСИ;
Баҳогузории оқибатҳои эҳтимолии паротити эпидемӣ дар наврасон ва калонсолон.

Эякулят бояд пас аз парҳез аз рехтани нутфа на камтар аз 2 ва на бештар аз 5 шабонарӯз гирифта шавад. 5 рӯз пеш аз таҳқиқ фаъолияти мунтазами ҷинсӣ тавсия мешавад. 12 соат пеш аз таҳқиқ бояд аз истифодаи ҳар гуна воситаҳои тиббӣ ва гигиенӣ дар ноҳияи маҷрои пешоб ва узви таносул (малҳам, равғанҳо, собун, маҳлулҳо) худдорӣ кард. Ҳангоми муолиҷа истифодаи ҳар гуна малҳам ва равған (лубрикантҳо, кремҳо, вазелин, оби даҳон ва ғ.) дар ноҳияи сари узви таносул қатъиян манъ аст. Пеш аз муолиҷа тозакунии бодиққати узвҳои таносул бо оби гарм тавсия мешавад. Чанд рӯз пеш аз таҳлил беҳтар аст омилҳои номусоид, аз қабили фишори асаб, хунукхӯрӣ ва машқи ҷисмонӣ истисно карда шаванд. Дар давоми як ҳафта истеъмоли машрубот, инчунин моддаҳои ҳавасмандкунанда ва психофаъол дар ҳар миқдор тавсия намешавад. Таҳқиқотро пас аз муолиҷаҳои тиббӣ, ташхисӣ ва физиотерапевтӣ дар узвҳои системаи пешобу таносул ва коси хурд (мӯҳлат бо мувофиқати духтур муайян мешавад), инчунин пас аз табобати бемориҳои илтиҳобии роҳи урогениталӣ ва сироятҳо бо баландшавии ҳарорати бадан гузаронидан лозим нест. Дар давоми 7–10 рӯз бояд то ҳадди имкон аз таъсири ҳарорати баланд (ҳаммом, сауна, гармкунии курсиҳо) ва парвозҳои ҳавоӣ худдорӣ кард. Имконияти таъсири доруҳо, зарарҳои касбӣ, шуоъдиҳӣ ва дигар омилҳои манфиро пешакӣ аз духтури муолиҷакунанда аниқ кардан лозим аст. Дар роҳхати таҳлил маълумоти клиникӣ, махсусан мавҷудияти варикоселе нишон дода шавад.