Umumiy xolesterin (CITO)

Xolesterin yurak-qon tomir xavfini baholash uchun ishlatiladigan markerlardan biri hisoblanadi. Bu modda lipofil spirt hisoblanadi. U hujayra membranalari tarkibiga kiradi va gormonlar ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Ammo qondagi xolesterinning yuqori miqdori ateroskleroz rivojlanishi, tez avj olishi va yurak-qon tomir hodisalari ehtimolining ortishi bilan bogʻliq. Xolesterinning katta qismi jigarda ishlab chiqariladi. Uning oz miqdori organizmga hayvon mahsulotlari bilan ham tushadi. Qonda xolesterin konsentratsiyasi yosh bilan oshadi. Unga ovqatlanish afzalliklari, dori vositalari, jismoniy faollik darajasi, odamning tana vazni taʼsir qiladi.

Qondagi yuqori xolesterin hech qanday simptom keltirib chiqarmaydi. Ateroskleroz koʻrinishlari tomirlarda tromblar paydo boʻlgunicha yoki ateroskleroz pilakchalari arteriya boʻshligʻini uchdan ikki qismidan koʻproq yopgunicha yuzaga kelmaydi. Ammo bundan yillar, hatto oʻnlab yillar oldin ateroskleroz ning asosiy xavf omilini aniqlash mumkin: qondagi yuqori xolesterinni. Buni qilish juda oson: xolesteringa tahlil topshirish yetarli.

Agar u oshgan boʻlib chiqsa, odam xolesterin darajasini pasaytirish boʻyicha oʻz vaqtida chora koʻra oladi. Biroz oshganda ovqatlanish rejimini oʻzgartirish va jismoniy faollikni oshirish yetarli. Xolesterinni pasaytirishga tana vaznini normallashtirish ham yordam beradi. Agar xolesterin darajasi kuchli oshsa va bemorda ateroskleroz boshqa xavf omillari aniqlansa, shifokor unga jigarda xolesterin ishlab chiqarilishini bostiruvchi yoki uning hazm yoʻlida soʻrilishini buzuvchi dorilarni tayinlaydi.

Qon ertalab och qoringa, soat 7 dan 11 gacha oraligʻida topshiriladi. Oxirgi ovqatlanishdan qon olishgacha kamida 8 soat oʻtishi kerak. Suvni odatdagi tartibda ichish mumkin. Qon topshirishdan 24 soat oldin chekishdan voz keching, alkogol, choy, qahva, sharbatni istisno qiling. Jismoniy zoʻriqish (sport, yugurish, zinapoyadan tez koʻtarilish) va hissiy hayajonni istisno qiling. Tekshiruv arafasida, kechqurun, yogʻli ovqatsiz yengil kechki ovqat qiling. Qon topshirishdan 15 daqiqa oldin dam olib, oʻtirib, tinchlanish tavsiya etiladi.