Spermatozoidlarda DNK fragmentatsiyasini aniqlash
Tavsif
Spermatozoidlar DNK sining fragmentatsiya darajasini TUNEL usuli bilan aniqlash — DNK molekulasi shikastlangan (uzilgan) spermatozoidlar ulushini baholash. Natija DNK fragmentatsiyasi indeksi (DFI) bilan ifodalanadi. Bu infeksiyaga test EMAS: usul qoʻzgʻatuvchini izlamaydi, balki spermatozoidlarning oʻz genetik materiali sifatini oʻlchaydi.
Spermatozoid DNK sining butunligi homiladorlik, normal urugʻlantirish va embrion rivojlanishi uchun muhim. Fragmentatsiyaning yuqori darajasi tabiiy homiladorlik va IVF/IKSI dasturlari muvaffaqiyati ehtimolini kamaytirishi, shuningdek implantatsiya muvaffaqiyatsizliklari va koʻtara olmaslik xavfini oshirishi mumkin — hatto odatdagi spermogramma koʻrsatkichlari normal boʻlganda ham.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Erkak bepushtlik omilida, ayniqsa spermogramma normal yoki bir oz oʻzgargan va juftning bepushtligi tushunarsiz boʻlganda; IVF/IKSI muvaffaqiyatsiz urinishlari va embrionlar rivojlanishining toʻxtashida; sherigida homiladorlikni doimiy koʻtara olmaslikda; varikotsele, oʻtkazilgan infeksiyalar va jinsiy aʼzolar yalligʻlanishida, katta reproduktiv yoshda, zararli omillar taʼsirida (chekish, qizib ketish, toksinlar) — prognozni baholash va davolash taktikasi yoki YoRT usulini tanlash uchun tavsiya etiladi.
Tahlilga tayyorgarlik
Material (eyakulyat) 2–4 kun (tavsiyaga koʻra — 2–7 kungacha) jinsiy tiyilishdan soʻng steril konteynerga masturbatsiya yoʻli bilan olinadi; juda qisqa yoki juda uzoq tiyilish natijani buzadi. Bir necha kun oldin alkogol, qizib ketish (hammom, sauna, issiq vanna), jadal jismoniy yuklamadan saqlaning. Yaqinda isitma yoki oʻtkir kasallik boʻlgan boʻlsa, tekshiruvni bir necha haftaga qoldirish maʼqul — ular fragmentatsiyani vaqtincha oshiradi. Material harorat rejimiga rioya qilgan holda laboratoriyaga tez yetkaziladi.
Natijalarni talqin qilish
DNK fragmentatsiyasining past indeksi homiladorlik va uni koʻtarish uchun qulay. Koʻtarilgan indeks DNK si shikastlangan spermatozoidlarning sezilarli ulushini koʻrsatadi va fertillik pasayishi, IVF/IKSI ning yomonroq natijalari va koʻtara olmaslik xavfi ortishi bilan bogʻlanadi; yuqori qiymatlar davolash va spermatozoidlarni tanlash usullarini tanlashga asos boʻlishi mumkin.
Fragmentatsiya darajasiga oksidativ stress, chekish va alkogol, topshirishdan sal oldin qizib ketish va isitma, varikotsele, urogenital yoʻl infeksiyalari va yalligʻlanishi, yosh, toksinlar va baʼzi dorilar taʼsiri, shuningdek jinsiy tiyilish davomiyligi va materialni yigʻish va yetkazish sharoitlari taʼsir qiladi. Natija spermogramma va klinik manzara bilan birga baholanadi, zarur boʻlsa, provokatsiya qiluvchi omillarni bartaraf etgandan keyin takrorlanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.