Umumiy testosteron
Tavsif
Testosteron androgenlarga — erkak jinsiy gormonlariga kiradi. U erkak organizmida ham, ayol organizmida ham ishlab chiqariladi. Erkaklarda testosteron konsentratsiyasi ancha yuqori. Uning katta qismi moyaklarda, oz miqdori buyrak usti bezlarida ishlab chiqariladi. Testosteron erkakning jinsiy, reproduktiv funksiyasini belgilaydi, uning xulq-atvoriga va metabolik jarayonlarga taʼsir qiladi. Testosteronning pasaygan darajasi gipogonadizm deb ataladi. Bu buzilish bepushtlikka, erektil disfunksiyaga, almashinuv buzilishlariga, mushak massasi kamayishiga va tana yogʻ massasi ortishiga olib keladi. Erkaklarda testosteronning yuqori darajasi odatda sezilmaydi. Ayollarda gormonning ortiqcha miqdori yuzda soch oʻsishini, aknelarni, sochning toʻkilishini, ovozning qoʻpollashuvini, hayz sikli buzilishini, bepushtlikni, odatiy homila tushishini keltirib chiqaradi. Bolalarda gormonning ortiqchaligi yoki yetishmovchiligi jinsiy yetilishni buzadi. Testosteron ishlab chiqarilishiga gipofizning gonadotrop gormonlari, eng koʻp darajada luteinlovchi gormon taʼsir qiladi. Barcha androgenlar biologik faollik koʻrsatavermaydi. Testosteronning faqat uchdan bir qismi erkin shaklda (yuqori faollik) aylanadi yoki albumin bilan bogʻlangan (oʻrtacha faollik). Yana uchdan ikki qismi seks-steroid bogʻlovchi globulin bilan bogʻlangan. Bunday androgenlar biologik jihatdan faol emas. Umumiy testosteronga tahlil barcha fraksiyalarni yigʻindi tarzda aniqlashni koʻzda tutadi.
Yana
Тестостерон общий — основной мужской половой гормон (андроген), присутствующий и у женщин в меньших количествах. У мужчин отвечает за развитие половых органов, сперматогенез, мышечную массу, плотность костей, либидо; у женщин участвует в регуляции репродукции и обмена веществ. Показатель отражает суммарный тестостерон (связанный с белками и свободный).
Тест используют для оценки андрогенного статуса у мужчин и женщин.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Erkaklarda — libido va potensiya pasayganda, bepushtlik, charchoq, mushak massasining kamayishi, ginekomastiya, gipogonadizmga shubha boʻlganda. Ayollarda — sikl buzilishlarida, ortiqcha tuklanishda, akneda, bepushtlikda, polikistoz tuxumdonlar sindromiga va androgen ishlab chiqaruvchi oʻsmalarga shubha boʻlganda. Tegishli terapiyani nazorat qilish uchun qoʻllaniladi.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan ertalab (odatda 7–11 soat, daraja eng yuqori boʻlganda), och qoringa yoki yengil ovqatdan bir necha soat oʻtgach olinadi. Bir kun oldin jadal yuklama, alkogol va stressdan saqlaning. Ayollar uchun — shifokor koʻrsatgan sikl kunida. Gormonlar va biologik faol qoʻshimchalar (shu jumladan sport qoʻshimchalari) qabul qilish haqida xabar bering.
Natijalarni talqin qilish
Ayollarda koʻtarilishi polikistoz tuxumdonlar sindromida, buyrak usti bezlari va tuxumdonlarning giperplaziyasida/oʻsmalarida boʻladi; erkaklarda — oʻsmalarda, androgenlarni qabul qilganda. Erkaklarda pasayishi — gipogonadizmda, semizlikda, surunkali kasalliklarda, yoshga bogʻliq pasayishda; ikkala jinsda ham — gipofiz kasalliklarida.
Sutka vaqti (yaqqol sutkalik ritm), yuklama va stress, uyqu, semizlik, gormonlarni, glyukokortikoidlarni, sport qoʻshimchalari va anaboliklarni qabul qilish, sikl fazasi taʼsir qiladi. Aniq baholash uchun erkin testosteron va GSPG aniqlanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.