Eritropoetin
Tavsif
Eritropoetin EPO deb ham maʼlum boʻlib, bu qizil qon hujayralarining suyak koʻmigida ishlab chiqarilishini ragʻbatlantiruvchi gormon. Kattalarda eritropoetinning koʻp qismini buyrak sintezlaydi, qolgan 10% ini esa jigar ishlab chiqaradi. Embrional rivojlanish davrida gormon asosan homila jigarida ishlab chiqariladi. Eritropoetin eritropoez jarayonlarini boshqaradi, qizil qon hujayralarining rivojlanishi va yetilishiga koʻmaklashadi. Qondagi kislorod yetishmovchiligi eritropoetin sintezini ragʻbatlantiradi, bu esa oʻz navbatida qizil suyak koʻmigi hujayralari hosil boʻlishini oshiradi. U organizmda anemiya va gipoksiyaga javob berishda ishtirok etadi.
Gipoksiya meʼyorga kelganda eritropoetin darajasi odatdagidek qoladi. Qizil qon hujayralarining haddan ortiq ishlab chiqarilishidan kelib chiqqan birlamchi politsitemiya holatida gormon darajasi barqaror boʻlib qoladi. Buyrakka eritropoetin hosil qilishga toʻsqinlik qiladigan patologiyalar surunkali buyrak yetishmovchiligida anemiyaga olib kelishi mumkin. Bu gormonning haddan ortiq ishlab chiqarilishi buyrak kistalari va oʻsmalarida kuzatilishi mumkin. epo darajasining ortishi buyrak patologiyasi bilan bogʻliq boʻlmagan anemiya sababidan kelib chiqishi mumkin.
Eritropoetin suyak koʻmigining temir, mis, B12 vitamini va folat kislotasini oʻzlashtirishiga koʻmaklashadi, ularning qondagi konsentratsiyasini kamaytiradi. Glyukokortikosteroidlar buyrakning eritropoetin ishlab chiqarishini kuchaytiradi, gemoglobin miqdorini oshiradi va stress vaziyatlarida qonni koʻproq kislorod bilan taʼminlaydi.
Yana
Определение гормона/показателя: Эритропоэтин. Гормоны — биологически активные вещества, регулирующие обмен веществ, рост, развитие, репродуктивную функцию, реакцию на стресс и работу органов. Их уровень в крови отражает состояние соответствующей эндокринной железы и системы регуляции.
Анализ помогает выявить избыток или недостаток гормона, диагностировать эндокринные нарушения и контролировать гормональную терапию.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Kamqonlik sababini aniqlash va uning ogʻirligini baholash;
Surunkali buyrak yetishmovchiligi bor bemorning holatini kuzatish;
Birlamchi va ikkilamchi politsitemiyani aniqlash.
Yana
Назначается при симптомах эндокринных нарушений (изменение веса, утомляемость, нарушения сна и настроения, изменения кожи и волос), при нарушениях менструального цикла, бесплодии и планировании беременности, при заболеваниях соответствующих желёз, для оценки полового развития и контроля гормонального лечения.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Gormon darajasining oshishi yoki pasayishi tegishli bezning giperfunksiyasi yoki gipofunksiyasiga, yoxud uning boshqarilishi buzilishiga ishora qiladi; aniq izohlash muayyan gormonga va klinik vaziyatga bogʻliq.
Natijaga kun vaqti va (ayollarda) hayz siklining fazasi, gormonal va boshqa dorilar qabul qilinishi, stress va jismoniy yuklama, uyqu, homiladorlik, hamroh kasalliklar, bir qator usullar uchun — biotinni yuqori dozada qabul qilish kuchli taʼsir qiladi. Shu sababli tayyorgarlik qoidalariga va topshirish kuniga rioya qilish muhim; natija kompleks tarzda va koʻpincha dinamikada baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.