Glyukozaga chidamlilik sinamasi (3 probirka)
Tavsif
Glyukozatolerantlik testi (peroral, PGTT) organizm glyukozani qanday oʻzlashtirishini baholaydi. Avval och qoringa qondagi glyukoza darajasi oʻlchanadi, soʻngra bemor maʼlum miqdorda glyukozasi boʻlgan eritmani ichadi (kattalar uchun odatda 75 g), keyin glyukoza darajasi qayta oʻlchanadi — 1 va/yoki 2 soatdan keyin (probirkalar soniga qarab). Glyukoza dinamikasi boʻyicha uglevod almashinuvining yashirin buzilishlari haqida xulosa qilinadi.
Test och qoringa glyukoza hali normal yoki chegaraviy boʻlgan hollarda glyukozaga tolerantlik buzilishini (diabet oldi holati) va qandli diabetni aniqlaydi, shuningdek homilador ayollarda gestatsion diabetni tashxislash uchun ishlatiladi.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Och qoringa glyukozaning chegaraviy darajasida, diabet xavf omillari boʻlganda (ortiqcha vazn, irsiyat, arterial gipertenziya), diabet oldi holatiga shubha tugʻilganda, barcha homilador ayollarga belgilangan muddatlarda (gestatsion diabet skriningi, qarshi koʻrsatmalar boʻlmaganda), shuningdek oddiy glyukoza tahlilining shubhali natijalarida tashxisni aniqlashtirish uchun tavsiya etiladi.
Tahlilga tayyorgarlik
Testdan oldingi 3 kun davomida odatdagidek, yetarli miqdorda uglevod bilan ovqatlaning, oʻzingizni ovqatda cheklamang. Test 8–14 soat ochlikdan keyin qatʼiy och qoringa oʻtkaziladi (faqat suv ichish mumkin). Och qoringa qon olingandan soʻng tayyorlangan glyukoza eritmasini ichish kerak, soʻngra butun test davomida (1–2 soat) tinch oʻtirish, ovqatlanmaslik, chekmaslik, suvdan boshqa hech narsa ichmaslik va jismoniy faollik koʻrsatmaslik lozim — keyin takroriy namunalar olinadi. Test oʻtkir kasalliklar fonida, operatsiyalardan keyin, eritmani icha olmagan holda oʻtkazilmaydi; dori qabul qilish haqida (ayniqsa glyukozaga taʼsir qiluvchi) shifokorga xabar bering. Bir kun oldin alkogol va jadal yuklamadan saqlaning.
Natijalarni talqin qilish
Och qoringa va/yoki yuklamadan 2 soat keyin glyukozaning normadan oshishi glyukozaga tolerantlik buzilishini (diabet oldi holati) yoki qandli diabetni koʻrsatadi; homilador ayollar uchun gestatsion diabetni tashxislash uchun alohida, qatʼiyroq chegaraviy qiymatlar qoʻllaniladi. Barcha nuqtalardagi normal qiymatlar uglevod almashinuvi saqlanganidan dalolat beradi.
Natijaga tayyorgarlikka rioya qilinmasligi (arafada kam uglevodli parhez natijani yolgʻon oshirishi mumkin), oʻtkir kasalliklar va stress, uyqusizlik, bir qator dorilar qabul qilinishi (glyukokortikoidlar, siydik haydovchilar, beta-blokatorlar), test paytida jismoniy faollik va chekish, eritma qabul qilingandan keyin qusish taʼsir qiladi. Shubhali natijalarda test qoidalarga aniq rioya qilingan holda takrorlanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.