Lipaza
Tavsif
Lipaza — triglitseridlarni parchalashga javobgar muhim ferment. Bu fermentni turli aʼzolar va toʻqimalar ishlab chiqaradi: oshqozon, meʼda osti bezi, oʻpka, ichak shirasi, leykotsitlar va boshqa koʻplab. Biroq klinika nuqtai nazaridan eng muhim rolni yogʻlarni hazm qilishda kalit rol oʻynaydigan meʼda osti bezi lipazasi bajaradi.
Meʼda osti bezi kasalliklarida qondagi lipaza darajasining sezilarli ortishi kuzatiladi. Masalan, oʻtkir pankreatitda lipaza faolligi 24 soatdan keyin choʻqqiga yetadi va bir necha hafta davomida asta-sekin pasayadi. Lipaza darajasining 10 martadan ortiq oshishi noqulay belgi boʻlib, u meʼda osti bezi shikastlanganini koʻrsatadi.
Tadqiqotlar pankreatitda lipaza faolligini aniqlash amilaza bilan solishtirganda yuqori sezuvchanlik va spetsifiklikka ega ekanini koʻrsatadi. Amilaza va lipaza miqdorini tahlil qilishdan foydalanib meʼda osti bezi shikastlanishini tashxislash 98% gacha aniqlikka erishish imkonini beradi.
Qondagi lipaza darajasi oʻtkir alkogolli pankreatiti bor bemorlarda oshishi mumkin, amilaza darajasi esa koʻpincha oʻt chiqarish yoʻllarida muammosi bor bemorlarda yuqori boʻladi. Epidemik parotit, bachadondan tashqari homiladorlik, oʻpka saratoni va appenditsit kabi boshqa kasalliklarda lipaza darajasi normal chegarada qoladi. Yiringli pankreatitda lipaza darajasi odatda oshmaydi.
Yana
Биохимическое исследование: Липаза. Анализ измеряет в крови концентрацию определённого вещества (фермента, белка, продукта обмена, электролита и т.п.), отражающего работу внутренних органов и состояние обмена веществ. Биохимические показатели помогают оценить функцию печени, почек, поджелудочной железы, сердца, состояние водно-солевого, белкового, углеводного и липидного обмена.
Тест используется как для скрининга здоровья, так и для диагностики и контроля лечения конкретных заболеваний.
Koʻrsatmalar: kimga va qachon topshirish kerak
Pankreatitning oʻtkir va surunkali shakllarini, shu jumladan alkogol bilan bogʻliqlarini;
Meʼdaning teshilgan yarasini, oʻtkir xoletsistitni va ingichka ichak oʻtkazuvchanligi buzilishini;
Oʻtkir va surunkali buyrak yetishmovchiliklarini, shuningdek diabetik ketoatsidozni;
Jigar sirrozini va aʼzolarni transplantatsiya qilishdan keyingi holatlarni.
Yana
Назначается в составе биохимического обследования при профилактических осмотрах, при заболеваниях внутренних органов и нарушениях обмена веществ, для контроля их течения и переносимости лечения, перед назначением и во время приёма ряда лекарственных препаратов, при соответствующих жалобах.
Tahlilga tayyorgarlik
Qon venadan olinadi. Ertalab och qoringa (8–12 soat ochlikdan keyin) yoki yengil ovqatdan 3–4 soat oʻtgach topshirish maqsadga muvofiq; suv ichish mumkin. Bir kun oldin yogʻli ovqat, alkogol, jadal jismoniy yuklama va stressdan saqlaning, topshirishdan oldin 10–15 daqiqa dam oling. Qabul qilayotgan dorilar va biologik faol qoʻshimchalar haqida shifokorga xabar bering. Fizioterapiya muolajalari, rentgen va boshqa asbobiy tekshiruvlardan keyin darhol topshirmang.
Natijalarni talqin qilish
Koʻrsatkichning oshishi yoki pasayishi tegishli aʼzo yoki almashinuv jarayoni ishidagi buzilishni koʻrsatadi; aniq sabablar tekshirilayotgan moddaga bogʻliq (masalan, aʼzo shikastlanishi, yalligʻlanish, ovqatlanish buzilishi, suvsizlanish).
Natijaga ovqat qabul qilish va tahlildan oldin ochlikka rioya qilish, ovqatlanish xarakteri, ichish rejimi va gidratatsiya, jismoniy yuklama, dorilar va biologik faol qoʻshimchalar qabul qilish, alkogol, shuningdek preanalitik omillar (jgut qoʻyish davomiyligi, gemoliz) taʼsir qiladi. Shu sababli toʻgʻri tayyorgarlik muhim; ogʻishlar kompleks tarzda va zarur boʻlganda dinamikada baholanadi.
Tekshiruv natijalari tashxis emas — talqinni davolovchi shifokor amalga oshiradi.