Липаза
Сипаттама
Липаза — триглицеридтерді ыдыратуға жауапты маңызды фермент. Бұл ферментті әртүрлі ағзалар мен тіндер өндіреді: асқазан, ұйқы безі, өкпе, ішек сөлі, лейкоциттер және басқа да көптеген. Алайда клиника тұрғысынан ең маңызды рөлді майларды қорытуда түйінді рөл атқаратын ұйқы безінің липазасы атқарады.
Ұйқы безінің ауруларында қандағы липаза деңгейінің едәуір артуы байқалады. Мысалы, жедел панкреатитте липаза белсенділігі 24 сағаттан кейін шыңына жетеді және бірнеше апта бойы біртіндеп төмендейді. Липаза деңгейінің 10 еседен астам артуы қолайсыз белгі, ол ұйқы безінің зақымдануын көрсетеді.
Зерттеулер панкреатит кезінде липаза белсенділігін анықтаудың амилазамен салыстырғанда жоғары сезімталдық пен спецификалыққа ие екенін көрсетеді. Амилаза мен липаза мөлшерін талдауды пайдаланып ұйқы безінің зақымдануын диагностикалау 98%-ға дейінгі дәлдікке жетуге мүмкіндік береді.
Қандағы липаза деңгейі жедел алкогольдік панкреатиті бар науқастарда жоғарылауы мүмкін, ал амилаза деңгейі көбіне өт шығару жолдарында мәселесі бар науқастарда жоғары болады. Эпидемиялық паротит, жатырдан тыс жүктілік, өкпе обыры және аппендицит сияқты басқа ауруларда липаза деңгейі қалыпты шекте қалады. Іріңді панкреатитте липаза деңгейі әдетте жоғарыламайды.
Тағы
Биохимическое исследование: Липаза. Анализ измеряет в крови концентрацию определённого вещества (фермента, белка, продукта обмена, электролита и т.п.), отражающего работу внутренних органов и состояние обмена веществ. Биохимические показатели помогают оценить функцию печени, почек, поджелудочной железы, сердца, состояние водно-солевого, белкового, углеводного и липидного обмена.
Тест используется как для скрининга здоровья, так и для диагностики и контроля лечения конкретных заболеваний.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
Панкреатиттің жедел және созылмалы түрлерін, соның ішінде алкогольмен байланыстыларын;
Асқазанның тесілген ойық жарасын, жедел холециститті және аш ішектің өтімсіздігін;
Жедел және созылмалы бүйрек жеткіліксіздіктерін, сондай-ақ диабеттік кетоацидозды;
Бауыр циррозын және ағзаларды трансплантациялаудан кейінгі жағдайларды.
Тағы
Назначается в составе биохимического обследования при профилактических осмотрах, при заболеваниях внутренних органов и нарушениях обмена веществ, для контроля их течения и переносимости лечения, перед назначением и во время приёма ряда лекарственных препаратов, при соответствующих жалобах.
Талдауға дайындық
Қан венадан алынады. Таңертең аш қарынға (8–12 сағат ашыққаннан кейін) немесе жеңіл тамақтан 3–4 сағат өткен соң тапсырған дұрыс; су ішуге болады. Алдыңғы күні майлы тағамнан, алкогольден, қарқынды дене жүктемесі мен күйзелістен аулақ болыңыз, тапсырар алдында 10–15 минут демалыңыз. Қабылдап жүрген дәрілер мен биологиялық белсенді қоспалар туралы дәрігерге айтыңыз. Физиоемшаралардан, рентгеннен және басқа аспаптық зерттеулерден кейін бірден тапсырмаңыз.
Нәтижелерді түсіндіру
Көрсеткіштің жоғарылауы немесе төмендеуі тиісті ағзаның немесе алмасу процесінің жұмысындағы бұзылысты көрсетеді; нақты себептер зерттелетін затқа байланысты (мысалы, ағзаның зақымдануы, қабыну, тамақтанудың бұзылуы, сусыздану).
Нәтижеге тамақ қабылдау және талдау алдында ашығуды сақтау, тамақтану сипаты, ішу режимі мен гидратация, дене жүктемесі, дәрілер мен БАҚ қабылдау, алкоголь, сондай-ақ преаналитикалық факторлар (бұрауыштың ұзақтығы, гемолиз) әсер етеді. Сондықтан дұрыс дайындық маңызды; ауытқуларды кешенді түрде және қажет болғанда динамикада бағалайды.
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.