Қалқонсимон без папилляр карсиномасида ситологик ва гистологик материалдаги мутацияларга молекуляр-генетик скрининг (BRAF, TERT)
Тавсиф
Молекуляр-генетик текширув: қалқонсимон без ўсмасининг нозик игнали аспирацион биопсияси ситологик материалида ёки гистологик материалида BRAF гени (энг аввало V600E) ва TERT гени промоторининг (C228T, C250T) соматик мутацияларини аниқлаш. Текширув ойналардаги ёки парафин блокидаги ўсма ҳужайраларидан ажратиб олинган ДНК бўйича бажарилади ва ирсий эмас, балки ўсмада юзага келган ўзгаришларни аниқлайди.
BRAF V600E мутацияси — қалқонсимон безнинг папилляр саратонидаги энг кўп учрайдиган генетик бузилиш бўлиб, хавфсиз тугунларда деярли учрамайди, шунинг учун унинг ситологик хулосаси ноаниқ бўлган пунктатда аниқланиши тугуннинг хавфли табиатини тасдиқлайди. TERT промотори мутациялари, айниқса BRAF билан биргаликда, агрессивроқ кечиш, қайталаниш хавфи ва радиоёдтерапияга резистентлик билан боғлиқ.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Ситологик хулосаси ноаниқ бўлган (Bethesda тизими бўйича III–V тоифалар) қалқонсимон безнинг тугунли ҳосилаларида хавфли ўсма хавфини ва операция ҳажмини аниқлаштириш учун, қалқонсимон безнинг папилляр саратони аниқланганда прогнозни ва қайталаниш хавфини баҳолаш учун, радиоёдга резистент ва тарқалган саратонда BRAF ингибиторлари билан таргет терапия масаласини ҳал қилиш учун тавсия этилади.
Таҳлилга тайёргарлик
Материал (тўқима намунаси) биопсия ёки операция вақтида олинади; муолажага тайёргарликни даволовчи шифокор белгилайди. Текширувга тўқима, тайёр ойналар ёки парафин блоклари тақдим этилади. Лаборатория босқичига бемор томонидан махсус тайёргарлик одатда талаб қилинмайди.
Натижаларни талқин қилиш
Тугун материалида BRAF V600E мутациясининг аниқланиши юқори эҳтимоллик билан қалқонсимон безнинг папилляр саратонини кўрсатади; TERT промотори мутациялари, айниқса BRAF V600E билан биргаликда, ноқулай прогнозни ҳамда қайталаниш ва узоқ метастазлар хавфи ошганини кўрсатади. Мутацияларнинг йўқлиги хавфли ўсмани истисно қилмайди, чунки қалқонсимон без саратони бошқа генетик бузилишлар (RAS мутациялари, RET/PTC, PAX8/PPARG қайта тузилишлари ва б.) билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Натижага ситологик препаратдаги фолликуляр эпителий ҳужайраларининг миқдори ва сақланганлиги, ўсма ҳужайралари улуши, гистологик материални фиксация қилиш сифати таъсир қилади. Натижа ўсмадаги ўзгаришларни акс эттиради ва ирсий ҳисобланмайди; изоҳлашни эндокринолог, жарроҳ ёки онколог ситологик/гистологик хулоса ва УЗИ маълумотлари билан бирга амалга оширади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.