D витамини консентрациясини аниқлаш (D-25OH)
Тавсиф
Организмда D витамини етишмаганда жиддий метаболик бузилишлар ривожланади. Улар жисмонан ҳеч қандай сезилмайди, бироқ кўп йилдан кейин хавфли асоратлар билан намоён бўлиши мумкин. D гиповитаминозида фосфор-калсий алмашинувининг бузилиши туфайли суяклар юмшайди ва мўрт бўлади. Синишлар хавфи ортади, синган суяклар эса ёмон битади. Бу ҳолат айниқса 50 ёшдан ошган аёлларда хавфли, чунки бу ёшда суякларнинг деминерализациясига тухумдонлар функсиясининг сўниши туфайли гормонал фоннинг ўзгариши кўмаклашади.
D витамини етишмаслиги бошқа оқибатларга ҳам тўла: болаларда рахит ривожланиши мумкин, катталарда юрак-қон томир, онкологик ва аутоиммун касалликлар хавфи ортади.
D гиповитаминозидан қандай қочиш мумкин? Витаминлар қабул қилиш керакми? Лекин D витамини ёғда эрийдиган витаминларга киради: у организмда тўпланиб, гипервитаминоз (D витамини ортиқчалиги) келтириб чиқариши мумкин. Шунинг учун препаратларни ҳаммага кетма-кет қабул қилиш керак эмас. Аввал организмда D витамини етарли ёки йўқлигини текширган маъқул. Бунинг учун қон таҳлилини топшириш етарли.
Таҳлилни D гиповитаминози бўйича терапиядан ўтаётган беморлар даврий равишда топширадилар. Лаборатория текшируви натижасини баҳолаб, доза етарлими, терапияни давом эттириш керакми ёки қондаги витамин даражаси нормаллашганми — тушуниш мумкин. D витаминига қон таҳлили самарасиз даволашдан ҳам, дори воситалари дозаси ошиб кетишидан ҳам сақланиш имконини беради, шунинг учун у терапия натижаларини яхшилайди ва унинг хавфсизлигини оширади.
Яна
Витамин D (25-ОН, кальцидиол) — основной показатель обеспеченности организма витамином D. Эта форма наиболее стабильна и точно отражает суммарные запасы витамина, поступающего с пищей, добавками и образующегося в коже под действием солнца. Витамин D регулирует обмен кальция и фосфора, здоровье костей, работу иммунной и мышечной систем.
Тест используют для выявления дефицита или избытка витамина D и контроля его восполнения.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Тақчилликка шубҳа бўлганда (чарчоқ, суяк ва мушак оғриқлари, тез-тез инфексиялар, соч тўкилиши), остеопороз ва суяк касалликларида, калсий алмашинуви бузилишларида, сўрилиш бузилган ичак касалликларида, кексаларда, ҳомиладорларда, семизликда, қуёш етишмаслигида, D витамини препаратлари қабулини назорат қилиш учун тавсия этилади.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан, яхшиси эрталаб оч қоринга ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач олинади. Махсус тайёргарлик талаб қилинмайди. D витаминли препаратлар ва қўшимчалар қабул қилиш ҳақида хабар беринг — таҳлилни қабул бошланишидан олдин ёки самарадорликни баҳолаш учун бир неча ҳафта/ойдан кейин ўтказиш мақсадга мувофиқ.
Натижаларни талқин қилиш
Пасайиши қуёш етишмаслиги, овқат билан кам тушиши, сўрилиш бузилиши, семизлик, жигар ва буйрак касалликлари оқибатида тақчилликни кўрсатади. Кўтарилиши кўпроқ қўшимчаларни ортиқча қабул қилиш билан боғлиқ ва токсик таъсирларга олиб келиши мумкин (калсий ўсиши).
Мавсум ва инсоляция (қишда одатда паст), кенглик, тери ранги, қуёшдан ҳимоя воситалари, ёш, тана вазни, D витамини препаратлари ва баъзи дориларни қабул қилиш таъсир қилади. Мавсумни ва ҳамроҳ қўшимчалар қабул қилишни ҳисобга олган ҳолда баҳоланади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.