Меъда ости безининг экзокрин қисмига антитаналар (АПЖ)
Тавсиф
Меъда ости безининг экзокрин (ацинар) қисмига аутоантитаналарни — PAB (pancreatic antibodies) аниқлаш. Бу антитаналарнинг асосий нишонлари ацинар ҳужайралар зимоген гранулалари мембранасининг GP2 ва CUZD1 гликопротеинлари ҳисобланади. Текширув иммунологик бўлиб, вена қони зардобидан меъда ости бези кесмаларида билвосита иммунофлюорессенсия усулида бажарилади.
Меъда ости безининг экзокрин қисмига антитаналар — Крон касаллигининг специфик серологик маркери: улар бу касаллик билан оғриган беморларнинг бир қисмида ва камдан-кам ҳолларда — ярали колитда ва соғлом одамларда аниқланади. Тест ичакнинг яллиғланиш касалликларини дифференсиал ташхислашда ASCA ва pANCA билан бирга, шунингдек аутоиммун панкреатит ва меъда ости безининг экзокрин етишмовчилиги юзасидан текширувда қўлланилади.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Крон касаллиги ва ярали колитни дифференсиал ташхислашда (Saccharomyces cerevisiae га — ASCA ва нейтрофиллар ситоплазмасига — pANCA антитаналар билан комплексда), дифференсиалланмаган колитда, аутоиммун панкреатит ва генези номаълум меъда ости бези экзокрин етишмовчилигига шубҳа қилинганда, шунингдек Крон касаллигининг клиник фенотипини аниқлаштириш учун тайинланади.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.
Натижаларни талқин қилиш
Меъда ости безининг экзокрин қисмига антитаналарнинг аниқланиши Крон касаллиги учун хос ва ноаниқ ичак яллиғланиш касаллигида, айниқса ASCA ва манфий pANCA билан биргаликда, бу ташхисни қўллаб-қувватлайди; Крон касаллиги билан оғриган беморларда PAB мавжудлиги кенгроқ тарқалган зарарланиш ва меъда ости безининг жараёнга жалб қилиниши билан боғлиқ бўлиши мумкин. Манфий натижа Крон касаллигини истисно қилмайди, чунки антитаналар беморларнинг фақат бир қисмида топилади. Аҳён-аҳёнда PAB ярали колитда, аутоиммун ва сурункали панкреатитда аниқланади.
Антитаналар титри касаллик фаоллиги билан кучсиз боғлиқ ва даволаш фонида кам ўзгаради, шунинг учун тест терапияни мониторинг қилиш учун қўлланилмайди. Натижани гастроэнтеролог клиник манзара, эндоскопик, гистологик ва бошқа серологик маълумотлар мажмуасида изоҳлайди.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.