Нажасни гелминт тухумлари ва содда жониворларнинг кенгайтирилган спектрига текшириш
Тавсиф
Нажасни гижжа тухумлари ва содда организмларга текшириш — паразитларни: гижжалар (қуртлар) тухумлари ва личинкаларини ҳамда содда организмлар систалари/вегетатив шаклларини аниқлаш учун нажаснинг микроскопик текшируви. Нажас намунаси микроскоп остида текширилади (натив суртма ва/ёки махсус ишловдан кейин), паразитлар визуал аниқланади ва идентификация қилинади.
Усул ичак паразитозларини (аскаридоз, энтеробиоз, описторхоз, лямблиоз, амёбиаз ва ҳ.к.) ташхислаш учун ишлатилади ва уларни аниқлашнинг базавий усули бўлиб қолмоқда.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Паразитозга шубҳали симптомларда тавсия этилади: қорин оғриғи, беқарор нажас, кўнгил айниши, вазн камайиши, тери қичишиши ва тошмалар, аллергик кўринишлар, қонда эозинофиллар ошиши, чарчоқ, болаларда — ривожланиш секинлашуви ва безовталик. Шунингдек профилактик текширувлар доирасида (декретланган гуруҳлар, болалар ва соғломлаштириш муассасаларига расмийлаштириш, касалхонага ётқизиш) ва контактда бўлган шахсларни текширишда тайинланади.
Таҳлилга тайёргарлик
Нажас тоза бир марталик контейнерга йиғилади, унга сийдик ва сув тушмаслиги керак. Овқатланиш одатдагидек. Бир неча кун олдин (шифокор билан келишилган ҳолда) нажас манзараси ва моторикага таъсир қилувчи препаратлар қабул қилинмайди (сорбентлар, сурги, диареяга қарши, темир ва висмут препаратлари, паразитга қарши воситалар, ректал шамлар); клизма ва барийли рентгендан кейин топшириб бўлмайди. Паразитлар ва уларнинг тухумлари доимий ажралмагани учун ишончлилик учун текширувни бир неча кун оралиқ билан 3 марта такрорлаш тавсия этилади. Материал лабораторияга имкон қадар тез етказилади (янги нажас).
Натижаларни талқин қилиш
Гелминт тухумлари, личинкалари ёки содда жониворлар систаларини топиш паразитозни тасдиқлайди ва аниқ қўзғатувчини кўрсатади. Манфий натижа юқишни истисно қилмайди, чунки паразитларнинг ажралиб чиқиши вақти-вақти билан содир бўлади ва намуна ажралиш бўлмаган даврга тўғри келиши мумкин — шунинг учун шубҳа бўлганда текширув бир неча марта такрорланади.
Натижага тухум/систалар ажралиб чиқишининг беқарорлиги, паразитнинг ҳаёт сикли фазаси, яқинда паразитга қарши воситалар, сорбентлар, ич юмшатувчи ва бошқа дорилар қабул қилиниши, материални йиғишнинг тўғрилиги, унинг янгилиги ва етказиб бериш шароитлари таъсир қилади. Натижа клиник манзара, эозинофилия ва зарурат бўлганда серологик тестлар билан бирга баҳоланади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.