Прокалситонин
Тавсиф
Прокалситонин — оғир бактериал инфексиялар ва сепсиснинг лаборатория маркери. Бу — қалқонсимон безда ишлаб чиқариладиган калситонин гормонининг ўтмишдоши. Нормал ҳолатда прокалситониннинг деярли барчаси калситонин ҳосил бўлишига сарфланади, шунинг учун унинг қондаги миқдори жуда паст. Лекин бактериал инфексиялар оғир кечганда прокалситонин даражаси грамманфий бактериялар липополисахариди, шунингдек организмда ишлаб чиқариладиган яллиғланиш медиаторлари (ўсма некрози омили-алфа, интерлейкин-6) таъсирида кучли ортади. Прокалситонин даражаси бактериал бўлмаган келиб чиқишга эга яллиғланиш жараёнларида ортмайди, шунингдек маҳаллий бактериал яллиғланишда ҳам сезиларли кўтарилмайди. У фақат яллиғланиш тизимли характерга эга бўлганда, яъни бутун организмни қамраб олганда кескин ортади. Қондаги прокалситонин консентрацияси қанчалик юқори бўлса, септик шок эҳтимоли шунчалик юқори. Прокалситонин — сутка вақтига, овқат қабул қилишга, ички аъзолар функсиясига, дори қабул қилишга боғлиқ бўлмаган барқарор лаборатория кўрсаткичи. У юқори спецификликка эга. Кам ҳолларда ортиши бактериал эмас, протозой инфексия ёки онкологик касаллик билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Яна
Определение гормона/показателя: Прокальцитонин. Гормоны — биологически активные вещества, регулирующие обмен веществ, рост, развитие, репродуктивную функцию, реакцию на стресс и работу органов. Их уровень в крови отражает состояние соответствующей эндокринной железы и системы регуляции.
Анализ помогает выявить избыток или недостаток гормона, диагностировать эндокринные нарушения и контролировать гормональную терапию.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
оғир ва чўзилган бактериал инфексиялар;
бактериал ва бактериал бўлмаган инфексияларнинг (вирусли, замбуруғли) дифференсиал ташхиси;
жарроҳлик аралашувларининг инфексион асоратларини ташхислаш;
туғруқдан кейинги иситма;
генези номаълум иситма;
панкреонекрозни аниқлаш учун ўткир панкреатити бор беморларни текшириш;
янги туғилган чақалоқлар сепсисига шубҳа.
сепсис;
септик шок;
бактериал инфексиянинг оғир клиник кечиши;
антибиотикотерапиянинг самарасизлиги;
нейроэндокрин ўсма;
ўпканинг майда ҳужайрали саратони;
безгак.
Яна
Назначается при симптомах эндокринных нарушений (изменение веса, утомляемость, нарушения сна и настроения, изменения кожи и волос), при нарушениях менструального цикла, бесплодии и планировании беременности, при заболеваниях соответствующих желёз, для оценки полового развития и контроля гормонального лечения.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.
Натижаларни талқин қилиш
Прокалситониннинг ошиши тизимли бактериал инфексия учун хос; даража қанчалик юқори бўлса, сепсис эҳтимоли шунчалик юқори ва кечиши оғирроқ. Даволаш фонида динамикада пасайиши антибактериал терапия самарадорлигини кўрсатади ва уни бекор қилиш учун асос бўлиши мумкин, юқори қийматларнинг сақланиб қолиши ёки ошиши — даволаш самарасизлигини ва нохуш прогнозни кўрсатади. Паст қийматлар тизимли бактериал инфексияни кам эҳтимолли қилади, лекин локализацияланган инфексияни (абссесс) ёки касалликнинг энг бошланишини истисно қилмайди.
Бактериал инфексиясиз ошиш кенг кўламли операциялар, оғир жароҳатлар ва куйишлардан кейинги биринчи суткада, кардиоген шокда, оғир панкреатитда, қалқонсимон безнинг медулляр саратони ва ўпканинг майда ҳужайрали саратонида, антитимоцитар глобулин ва баъзи моноклонал антитаналар билан даволашда, янги туғилган чақалоқларда ҳаётнинг дастлабки 48–72 соатида бўлиши мумкин. Натижа динамикада клиник манзара ва яллиғланишнинг бошқа кўрсаткичлари билан биргаликда баҳоланади; даволовчи шифокор изоҳлайди.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.