ТТГ (тиреотроп гормон)
Тавсиф
ТТГ га қон таҳлили — қалқонсимон без билан муаммоларни аниқлашнинг асосий усули. ТТГ қалқонсимон безда эмас, гипофизда ишлаб чиқарилади. Айнан у тиреоид гормонлар ишлаб чиқарилишига жавоб беради. Агар қалқонсимон без ёмон ишласа, Т3 ва Т4 ишлаб чиқарилишини рағбатлантириш учун ТТГ даражаси ортади. Агар бу гормонлар жуда кўпайиб кеца, гипофиз ТТГ ни камроқ ишлаб чиқаради.
Шундай қилиб, ТТГ даражаси бўйича қалқонсимон безнинг нормал ишлашини, унинг функсияси ошган ёки пасайганини осон тушуниш мумкин.
Тироксинга қон таҳлили ҳомиладор аёллар учун муҳим. Аёлда гипотиреоз бўлган ҳолда ҳомилада кретинизмни ҳам қўшган ҳолда оғир асоратлар ривожланади. Шунинг учун бу ҳолатни ўз вақтида аниқлаш ва уни топган тақдирда ҳомиладор аёлга тироксин билан ўрин босувчи терапия тайинлаш муҳим.
ТТГ ни қалқонсимон без касалликларини даволашни мониторинг қилишда аниқлайди. Бу гормонал препаратлар дозасини назорат қилишнинг асосий кўрсаткичи. Агар ТТГ паст бўлса, доза етарли эмас, уни оширади. Агар ТТГ даражаси юқори бўлса, тироксин дозасини камайтиради.
Синонимлар: Thyroid-stimulating hormone (THS), Thyrotropin, ТТГ га қон таҳлили, ТТГ га таҳлил, тиреостимулловчи гормон, тиреотропин, тиреотроп гормон, ТТУ
гипотиреоз симптомлари: юмшоқ тўқималар шиши, тана ҳарорати пасайиши, пулс секинлашиши, қабзиятга мойиллик, уйқучанлик, вазн ортиши ва бошқалар;
тиреотоксикоз симптомлари: артериал босим, пулс частотасининг ортиши, уйқусизлик, безовталик, жаҳлдорлик, терлаш, вазн йўқотиш, тез-тез дефекация ва ҳ.к.;
ҳомиладорлардаги, ҳомиладорликка тайёргарлик давридаги, янги туғилган чақалоқлардаги қалқонсимон без касалликлари скрининги;
қалқонсимон без ҳажмининг катталашиши;
бепуштлик;
қондаги пролактин даражасининг кўтарилиши (гипотиреоз — гиперпролактинемиянинг энг кўп учрайдиган сабаби).
Яна
ТТГ (тиреотропный гормон) вырабатывается гипофизом и регулирует работу щитовидной железы, стимулируя выработку её гормонов (Т4 и Т3). По принципу обратной связи ТТГ меняется раньше самих тиреоидных гормонов, поэтому это самый чувствительный и основной тест функции щитовидной железы.
По уровню ТТГ судят о гипо- или гиперфункции щитовидной железы и эффективности её лечения.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Қалқонсимон без аломатларида (тез чарчаш, вазн ўзгариши, совқотиш ёки терлаш, соч тўкилиши, юрак ритми бузилиши, кайфият ўзгаришлари) скрининг сифатида, ҳомиладорликни режалаштиришда ва ҳомиладорлик даврида, бепуштлик ва сикл бузилишларида, без катталашганда, тиреоид препаратлар билан даволашни назорат қилиш учун тавсия этилади.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан, яхшиси эрталаб (суткалик тебранишлар бор), оч қоринга ёки енгил овқатдан бир неча соат ўтгач олинади. Бир кун олдин стресс ва жадал юкламадан сақланинг. Қалқонсимон без препаратларини топшириш кунида одатда қон олингандан кейин қабул қилинади — шифокордан аниқланг. Биотин (B7 витамини) қабул қилиш ҳақида хабар беринг.
Натижаларни талқин қилиш
ТТГ нинг кўтарилиши гипотиреозни, пасайиши — гипертиреозни ёки тиреоид препаратларнинг ортиқча дозасини кўрсатади. Ўзгаришлар эркин Т4 ва Т3 ҳамда антитаналар билан аниқлаштирилади.
Қон олиш суткасининг вақти, ўткир стресс ва оғир касалликлар, ҳомиладорлик, тиреоид ва бошқа гормонларни, глюкокортикоидларни қабул қилиш, шунингдек юқори дозадаги биотин (бир қатор усулни бузади) таъсир қилади. Шубҳали қийматларда таҳлил такрорланади ва бошқа кўрсаткичлар билан тўлдирилади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.