АсАТ (АСТ, аспартатаминотрансфераза, АСТ, SGOT) (CITO)
Тавсиф
Аспартатаминотрансфераза — аминокислоталар алмашинувида иштирок этадиган жигар ферменти. Лаборатория кўрсаткичи сифатида у жигар шикастланиши маркери ҳисобланади. АСТ энг кўп гепатоцитларда бўлади. Улар шикастланганда ёки яллиғланганда, бу ҳужайра мембранаси ўтказувчанлигининг ортиши билан кечади, фермент қонга тушади, бу эса унинг консентрацияси бир неча марта, баъзан эса – бир неча ўн марта ортишига олиб келади. Одатда АСТ жигар шикастланишини бошқа аъзолар касалликларидан фарқлаш учун АЛТ билан бирга аниқланади. Аспартатаминотрансфераза гепатобилиар патологияни ташхислаш учун камроқ спецификликка эга. Бу фермент бошқа аъзоларда ҳам кўп миқдорда бўлиши билан боғлиқ: юрак мушагида, меъда ости безида, буйракларда, скелет мушакларида, талоқда. АЛТ ва АСТ ни биргаликда аниқлаш патология оғирлигини аниқроқ баҳолаш имконини беради. Шифокорлар де Ритис коэффициентини — АСТ нинг АЛТ га нисбатини аниқлайдилар. Меъёрда у 0,6 дан 0,8 гача бўлиши керак. Одатда коэффициент жигарнинг сурункали касалликларида пасаяди ва ўткир касалликларда ошади. Бу кўрсаткич қанчалик юқори бўлса, касаллик шунчалик оғир кечади ва прогноз шунчалик ёмон.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
жигар касалликлари симптомлари;
жигар шикастланишининг лаборатория белгилари;
жигар касалликлари терапиясини мониторинг қилиш;
гепатотоксик препаратларни қабул қилгандан кейин жигар ҳолатини баҳолаш;
юрак-қон томир касалликларининг дифференсиал ташхиси.
жигар яллиғланиши;
жигарнинг алкоголсиз ёғли касаллиги;
алкоголизм;
жигар саратони;
жигарнинг метастатик шикастланиши;
холестаз;
скелет мушаклари касалликлари;
миокард инфаркти;
сепсис;
оғир куйишлар;
ўткир панкреатит;
инсулт;
буйрак инфаркти.
B6 гиповитаминози;
оғир жигар етишмовчилиги;
гемодиализ.