Эркин ПСА
Тавсиф
Онкомаркерни аниқлаш: Эркин ПСА. Онкомаркерлар — қондаги консентрацияси айрим ўсмаларда, шунингдек бир қатор хавфсиз ҳолатларда ошиши мумкин бўлган моддалар (кўпинча оқсиллар). Таҳлил асосан касаллик кечишини кузатиш ва даволашни назорат қилиш учун, шунингдек комплекс ташхисдаги ёрдамчи восита сифатида ишлатилади.
Онкомаркер ошиши онкологик касалликнинг мустақил далили эмаслигини, меъёрий даража эса уни тўлиқ истисно қилмаслигини тушуниш муҳим — натижа фақат бошқа усуллар билан бирга баҳоланади.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Ташхиси белгиланган беморларни динамик кузатиш ва даволаш самарадорлигини назорат қилиш учун, рецидивни эрта аниқлаш учун, тегишли жойлашувдаги ўсмага шубҳа қилинганда комплекс текширув доирасида, айрим ҳолларда эса (масалан, ПСА) — шифокор тавсияси бўйича хавф гуруҳларида скрининг учун тайинланади.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.
Натижаларни талқин қилиш
Онкомаркер даражасининг ошиши ўсма жараёни билан боғлиқ бўлиши мумкин, бироқ яллиғланиш ва хавфсиз касалликларда, тиббий аралашувлардан кейин ҳам кузатилади. Даволаш фонида кўрсаткичнинг пасайиши одатда унинг самарадорлигидан дарак беради, динамикада ўсиши эса — жараённинг кучайиши ёки қайталанишидан.
Натижага тегишли аъзоларнинг хавфсиз касалликлари, яллиғланиш, яқинда ўтказилган тиббий манипуляциялар, айрим маркерлар учун — чекиш, ҳомиладорлик, дори қабул қилиш, шунингдек усул хусусиятлари таъсир қилади. Шу сабабли битта усул билан ўлчанган кўрсаткичнинг динамикаси инструментал текширувлар билан уйғунликда ҳал қилувчи аҳамиятга эга.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.