Катехоламинлар (қон) — комплексда 3 параметр (адреналин, норадреналин, дофамин)
Тавсиф
Дофамин, адреналин ва норадреналин каби катехоламинлар бир қатор фермент реаксияларидан кейин L-тирозиндан ҳосил бўладиган маҳсулотлар ҳисобланади. Дофамин норадреналин ва адреналин синтези учун бошланғич модда сифатида хизмат қилади. Учала катехоламиннинг муҳим омили — уларнинг марказий асаб тизими нейромедиаторлари сифатидаги ва вегетатив бошқарувдаги роли, шу жумладан томир тонусини, мушак тонусини ва юрак ритмини назорат қилиш, шунингдек глюкоза алмашинуви. Алфа-, бета- ва дофаминергик рецепторлар бу катехоламинлар таъсирининг воситачилари ҳисобланади. Масалан, адреналин алфа- ва бета-рецепторларга таъсир кўрсатади, норадреналин эса асосан алфа-адренорецепторларга таъсир қилади. Қондаги катехоламинлар даражаси турли омилларга — жисмоний зўриқиш, стресс ёки атроф-муҳит ҳарорати ўзгаришига жавобан кескин ўзгариши мумкин. Катехоламинлар даражасини ўрганиш феохромоцитома, параганглиома ва нейробластомалар каби турли касалликларни ташхислаш учун ҳам, даволаш самарадорлигини назорат қилиш учун ҳам муҳим. Турли ўсмалар қондаги муайян катехоламинлар даражасига турлича таъсир кўрсатиши мумкин, бу уларнинг жойлашуви ва характерини аниқлаш имконини беради. Даволашдан кейин катехоламинлар даражасини динамикада назорат қилиш даволаш тадбирлари самарадорлигини баҳолаш ва бўлиши мумкин бўлган рецидивларни аниқлаш имконини беради. Шундай қилиб, катехоламинлар организмдаги кўплаб жараёнларни бошқаришда муҳим рол ўйнайди, уларнинг қондаги даражасини ўрганиш эса нафақат ташхиснинг, балки бемор ҳолатини назорат қилишнинг ҳам муҳим усули ҳисобланади.
Яна
Определение гормона/показателя: Катехоламины (Адреналин, Норадреналин, Дофамин) (в крови). Гормоны — биологически активные вещества, регулирующие обмен веществ, рост, развитие, репродуктивную функцию, реакцию на стресс и работу органов. Их уровень в крови отражает состояние соответствующей эндокринной железы и системы регуляции.
Анализ помогает выявить избыток или недостаток гормона, диагностировать эндокринные нарушения и контролировать гормональную терапию.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Эндокрин бузилишлар симптомларида (вазн ўзгариши, чарчоқ, уйқу ва кайфият бузилишлари, тери ва соч ўзгаришлари), ҳайз сикли бузилишларида, бепуштлик ва ҳомиладорликни режалаштиришда, тегишли безлар касалликларида, жинсий ривожланишни баҳолаш ва гормонал даволашни назорат қилиш учун тайинланади.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.
Натижаларни талқин қилиш
Гормон даражасининг ошиши ёки пасайиши тегишли безнинг гиперфунксияси ёки гипофунксиясига, ёхуд унинг бошқарилиши бузилишига ишора қилади; аниқ изоҳлаш муайян гормонга ва клиник вазиятга боғлиқ.
Натижага кун вақти ва (аёлларда) ҳайз сиклининг фазаси, гормонал ва бошқа дорилар қабул қилиниши, стресс ва жисмоний юклама, уйқу, ҳомиладорлик, ҳамроҳ касалликлар, бир қатор усуллар учун — биотинни юқори дозада қабул қилиш кучли таъсир қилади. Шу сабабли тайёргарлик қоидаларига ва топшириш кунига риоя қилиш муҳим; натижа комплекс тарзда ва кўпинча динамикада баҳоланади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.