Бета-2-микроглобулин (қон)
Тавсиф
Бета-2-микроглобулин - бу организмнинг барча ҳужайраларида ишлаб чиқариладиган, молекуляр массаси 12 kDa бўлган оқсил. Унинг мононуклеарлар юзасида бўлиши, инсон гистомослик асосий мажмуаси билан боғлиқ ҳолда, HLA A, B, С экспрессиясига бевосита таъсир қилади. Бу Бета-2-микроглобулинга ҳужайра иммунитетида, айниқса бактериал ва вирусли инфексияларга қарши курашда, шунингдек трансплантатни рад этиш реаксияларида муҳим вазифа беради.
Ихчам ўлчамлари туфайли оқсил буйрак коптокчалари орқали осон ўтади ва проксимал буйрак найчаларида парчаланишга учрайди. Янги туғилган чақалоқларга Бета-2-микроглобулин даражасининг кескин ошиши хос, бироқ ҳаётнинг учинчи ойига келиб унинг тез пасайиши содир бўлади. Катталарда бу оқсилнинг даражаси барқарор бўлиб қолади, бироқ жадал жисмоний юкламаларда, айниқса сийдикда ортиши мумкин.
Ҳомиладорлик даврида Бета-2-микроглобулин даражасининг ортиши нормал ҳисобланади, бироқ прееклампсия ривожланиши унинг кескин ортиши билан кечади. Қондаги бу оқсил консентрациясининг ошиши синтезнинг ортиши ёки коптокчали филтрациянинг ёмонлашуви натижаси бўлиши мумкин. Бета-2-микроглобулин даражаси ҳужайра алмашинуви фаоллиги ва иммун фаоллик билан боғлиқ турли ҳолатларда ортади.
Бета-2-микроглобулин даражасининг ошиши ўсма массаси, жараён фаоллиги ва касаллик прогнози билан боғлиқ, шунинг учун у онкогематологияда прогностик маркер ҳисобланади. Лейкемияси бор беморларнинг орқа мия суюқлигидаги Бета-2-микроглобулиннинг юқори даражаси марказий асаб тизимининг шикастланишини кўрсатади.
Қондаги даражанинг ортиши ёмон коптокчали филтрация билан боғлиқ, унинг сийдикка кўпроқ ажралиши эса буйрак найчаларининг турли сабаблар билан шикастланишидан далолат бериши мумкин. Сийдикдаги Бета-2-микроглобулин даражасини аниқлаш буйрак найчалари ҳужайраларининг шикастланишини ташхислашда, шунингдек сийдик чиқариш йўллари инфексияларининг дифференсиал ташхисида ёрдам бериши мумкин. Сийдикдаги оқсил даражаси диабетик нефропатияда ошиши мумкин.
Яна
Биохимическое исследование: Бета-2-микроглобулин (кровь). Анализ измеряет в крови концентрацию определённого вещества (фермента, белка, продукта обмена, электролита и т.п.), отражающего работу внутренних органов и состояние обмена веществ. Биохимические показатели помогают оценить функцию печени, почек, поджелудочной железы, сердца, состояние водно-солевого, белкового, углеводного и липидного обмена.
Тест используется как для скрининга здоровья, так и для диагностики и контроля лечения конкретных заболеваний.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Онкология соҳасида: миелобласт касаллик, В-лимфомалар ва сурункали лимфолейкоз прогностик баҳоси ва терапияси самарадорлиги. Гастроинтестинал ўсмаларда бошқа онкомаркерлар билан уйғунликда қўлланилади;
HIV инфексияси бор беморларда: касаллик фаоллигини ташхислаш ва даволаш натижадорлигини назорат қилиш;
Нефрологияда: буйрак функсияси маркери, коптокчали ва найчали шикастланишларни фарқлаш, диализ муолажалари самарадорлигини баҳолаш (сеанслардан олдин ва кейин), дориларнинг нефротоксиклигини аниқлаш, шунингдек трансплантациядан кейинги рад этиш реаксиясини мониторинг қилиш;
Тизимли касалликлар учун: ревматоид артрит, тизимли қизил волчанка ва бошқа патологияларда буйракнинг фаоллиги ва ҳолатини таҳлил қилиш.
Яна
Назначается в составе биохимического обследования при профилактических осмотрах, при заболеваниях внутренних органов и нарушениях обмена веществ, для контроля их течения и переносимости лечения, перед назначением и во время приёма ряда лекарственных препаратов, при соответствующих жалобах.
Таҳлилга тайёргарлик
Қон венадан олинади. Эрталаб оч қоринга (8–12 соат очликдан кейин) ёки енгил овқатдан 3–4 соат ўтгач топшириш мақсадга мувофиқ; сув ичиш мумкин. Бир кун олдин ёғли овқат, алкогол, жадал жисмоний юклама ва стрессдан сақланинг, топширишдан олдин 10–15 дақиқа дам олинг. Қабул қилаётган дорилар ва биологик фаол қўшимчалар ҳақида шифокорга хабар беринг. Физиотерапия муолажалари, рентген ва бошқа асбобий текширувлардан кейин дарҳол топширманг.
Натижаларни талқин қилиш
Кўрсаткичнинг ошиши ёки пасайиши тегишли аъзо ёки алмашинув жараёни ишидаги бузилишни кўрсатади; аниқ сабаблар текширилаётган моддага боғлиқ (масалан, аъзо шикастланиши, яллиғланиш, овқатланиш бузилиши, сувсизланиш).
Натижага овқат қабул қилиш ва таҳлилдан олдин очликка риоя қилиш, овқатланиш характери, ичиш режими ва гидратация, жисмоний юклама, дорилар ва биологик фаол қўшимчалар қабул қилиш, алкогол, шунингдек преаналитик омиллар (жгут қўйиш давомийлиги, гемолиз) таъсир қилади. Шу сабабли тўғри тайёргарлик муҳим; оғишлар комплекс тарзда ва зарур бўлганда динамикада баҳоланади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.