Сийдикнинг умумий таҳлили (чўкма микроскопияси билан)
Тавсиф
Умумий сийдик таҳлили — сийдикнинг физик хоссаларини, кимёвий таркибини ва чўкмаси микроскопиясини текшириш. Ранг, тиниқлик, солиштирма оғирлик (буйракларнинг консентрацион қобилияти), pH, оқсил, глюкоза, кетонлар, билирубин, уробилиноген, нитритлар мавжудлиги баҳоланади, микроскоп остида эса — эритроцитлар, лейкоцитлар, эпителий, силиндрлар, бактериялар, тузлар ва кристаллар.
Таҳлил сийдик ажратиш тизимининг, билвосита эса — модда алмашинуви ва жигар иши ҳолатини акс эттиради. Бу сийдик йўллари инфексияларига, буйрак шикастланишига, қандли диабетга, сув-туз алмашинуви бузилишларига шубҳа қилиш имконини берадиган базавий скрининг.
Кўрсатмалар: кимга ва қачон топшириш керак
Профилактик кўриклар стандартига киради. Оғриқли ёки тез-тез сийишда, сийдик ранги ва ҳиди ўзгаришида, бел оғриғида, шишларда, босим кўтарилганда тайинланади. Қандли диабет, гипертензия, ҳомиладорликда (мунтазам), ўтказилган инфексиялардан кейин ва буйрак ва қовуқ касалликларини даволашни назорат қилиш учун кўрсатилган.
Таҳлилга тайёргарлик
Бир кун олдин сийдикни бўяйдиган маҳсулотлар (лавлаги, сабзи, черника), алкогол, минерал сувнинг ортиқча миқдори, сийдик ҳайдовчи дориларни (шифокор билан келишилган ҳолда) истисно қилинг. Ташқи жинсий аъзоларни тозалагандан сўнг эрталабки порциянинг ўрта оқими тоза стерил контейнерга йиғилади. Аёлларга ҳайз даврида топширмаслик керак. Лабораторияга 1–2 соат ичида етказинг. B гуруҳи витаминлари, темир препаратлари қабул қилиш ҳақида хабар беринг.
Натижаларни талқин қилиш
Оқсил (протеинурия) буйрак касалликларида, шунингдек юкламадан, иситмадан, совқотишдан кейин, ҳомиладорлик даврида бўлади. Глюкоза — диабет ёки буйрак бўсағасидан ошиб кетиш белгиси. Кетонлар — очликда, углеводи кам парҳезда, диабетда, сувсизланишда. Лейкоцитлар, бактериялар ва нитритлар сийдик йўллари инфексиясини кўрсатади. Эритроцитлар — тошлар, яллиғланиш, жароҳатда, баъзан юкламалардан кейин. Силиндрлар ва солиштирма оғирлик ўзгариши буйрак функсиясини акс эттиради.
Натижага ичиш режими, овқатланиш, витаминларни (айниқса сийдикни бўяйдиган B2), биологик фаол қўшимчалар ва дориларни қабул қилиш, ҳайз, яқиндаги юклама, стресс, нотўғри йиғиш ва намунанинг ифлосланиши таъсир қилади. Шубҳали натижалар кўпинча қайта топширилади.
Текширув натижалари ташхис эмас — талқинни даволовчи шифокор амалга оширади.