Гемоглобини гликозилшуда (HbA1c)
Тавсиф
Гемоглобини гликиршуда барои баҳогузории мубодилаи карбогидратҳо дар беморони гирифтори диабети қанд муайян карда мешавад. Бар хилофи сатҳи глюкозаи хун, ки дар давоми шабонарӯз, пас аз хӯрокхӯрӣ ё бори ҷисмонӣ доимо тағйир меёбад, гемоглобини гликиршуда нишондиҳандаи устувори лабораторист. Он хеле суст тағйир меёбад ва сатҳи глюкозаи хунро дар 2-3 моҳи охир инъикос мекунад. Давраи зиндагии эритросит аз 100 то 120 шабонарӯз аст. Инҳо ҳуҷайраҳои сурхи хунанд, ки оксиген ва гази карбонатро интиқол медиҳанд. Онҳо бо гемоглобин пайваст шуда интиқол дода мешаванд. Агар ба гемоглобин глюкоза ҳамроҳ шавад, он бо ӯ ба таври бебозгашт пайваст мешавад. Чунин гемоглобин гликиршуда номида мешавад. Дар хуни ҳар як инсон миқдори муайяни гемоглобини гликиршуда мавҷуд аст, вале ҳангоми ҷубронношавии мубодилаи карбогидратҳо он хеле меафзояд. Аз рӯи сатҳи гемоглобини гликиршуда доварӣ мекунанд, ки оё диабети қанд ҷуброншуда, нимҷуброншуда ё ҷубронношуда (назоратнашаванда) аст. Дар шахсе, ки табобати мувофиқ мегирад, ин нишондиҳандаи лабораторӣ бояд дар ҳудуди меъёр бошад. Афзоиши он маънои онро дорад, ки табобат нодуруст аст ё бемор тавсияҳои духтурро пурра риоя намекунад. Ҳангоми сатҳи баланди гемоглобини гликиршуда дар хун хавфи мушкилиҳои диабети қанд якбора меафзояд: осеби ҷигар, гурдаҳо, пои диабетӣ, инфаркт, инсулт ва ғ.
Боз
Гликированный гемоглобин (HbA1c) показывает долю гемоглобина, необратимо связанного с глюкозой. Так как эритроциты живут около 3 месяцев, HbA1c отражает средний уровень глюкозы за последние 2–3 месяца, не завися от сиюминутных колебаний и приёма пищи.
Это ключевой показатель для диагностики диабета и долгосрочного контроля его компенсации.
Нишондодҳо: ба кӣ ва кай супоридан
ташхиси аввалияи диабети қанд;
мониторинги терапияи диабети қанд;
муайян кардани эҳтимоли мушкилиҳои диабети қанд.
диабети қанд;
синдроми метаболикӣ;
камхунии норасоии оҳан;
спленэктомия;
гемоглобинопатияҳо.
инсулинома;
гуруснагӣ;
камхунии гемолитикӣ;
хунравӣ;
хунгузаронӣ;
гемоглобинопатияҳо;
ҳомиладорӣ.
Боз
Рекомендуется для скрининга и диагностики диабета и преддиабета, особенно при факторах риска (избыточный вес, наследственность, гипертония). Обязателен для контроля лечения диабета (обычно каждые 3–6 месяцев), для оценки риска осложнений и коррекции терапии.
Омодагӣ ба таҳлил
Омодагии махсус лозим нест — таҳлил дар ҳар вақти шабонарӯз, новобаста аз хӯрок супорида мешавад. Якҷоя бо дигар таҳлилҳо бо меъдаи холӣ супоридан қулай аст. Дар бораи бемориҳои хун ва хунгузаронии наздик ба духтур хабар диҳед.
Тафсири натиҷаҳо
Баландшавӣ аз глюкозаи музминан баланд шаҳодат медиҳад (диабет, предиабет, ҷуброни бад). Ҳангоми кӯтоҳшавии умри эритроситҳо қиматҳои бардурӯғи паст имконпазиранд.
Ҳолатҳое таъсир мерасонанд, ки мӯҳлати зиндагӣ ва таркиби эритроситҳоро тағйир медиҳанд: камхуниҳо (камбуди оҳан ва B12 метавонанд зиёд нишон диҳанд; гемолитикӣ ва хунравӣ — кам), хунгузарониҳои наздик, ҳомиладорӣ, бемории музмини гурда, гемоглобинопатияҳо, вояҳои баланди витаминҳои C ва E, эритропоэтин. Дар чунин ҳолатҳо нишондиҳандаҳои иловагӣ истифода мешаванд.
Натиҷаҳои таҳқиқот ташхис нестанд — тафсирро духтури муолиҷакунанда мегузаронад.