Генотипкунӣ ҳангоми норасоии лактаза
Тавсиф
Муоинаи молекулавию генетикии (ПЗР) ДНК-и худи бемор, ки аз лейкоситҳои хуни варид ҷудо карда шудааст: муайянкунии генотип аз рӯи полиморфизми C(-13910)T (rs4988235) дар минтақаи танзимкунандаи гени лактаза LCT (дар интрони гени MCM6 ҷойгир аст). Ин полиморфизм муайян мекунад, ки оё фаъолнокии лактаза дар калонсолон нигоҳ дошта мешавад (персистенсияи лактаза) ё пас аз кӯдакии барвақтӣ паст мешавад (гиполактазияи аввалияи навъи калонсолон).
Генотип дар тӯли ҳаёт тағйир намеёбад ва аз ғизо вобаста нест, аз ин рӯ тест имкон медиҳад, ки норасоии лактазаи аз ҷиҳати генетикӣ муайяншуда (аввалия) аз норасоии дуюмдараҷа, ки ҳангоми осеби пардаи луобии рӯдаи борик (сироятҳои рӯда, селиакия, бемориҳои илтиҳобии рӯда) ба вуҷуд меояд, фарқ карда шавад.
Нишондодҳо: ба кӣ ва кай супоридан
Ҳангоми таҳаммул накардани шир ва маҳсулоти ширӣ (дамиш, дарди шикам, дарунравӣ пас аз истеъмоли онҳо), ҳангоми синдроми рӯдаи таҳрикшуда ва дарунравии музмини пайдоишаш номаълум, барои ташхиси дифференсиалии норасоии аввалия ва дуюмдараҷаи лактаза, ҳангоми ғайрииттилоотнокӣ ё ғайриимкон будани санҷишҳои сарборӣ ва нафасӣ бо лактоза, инчунин дар кӯдакони синни калонтар ва калонсолон барои ҳал кардани масъалаи парҳезтерапияи дарозмуддат таъин карда мешавад.
Омодагӣ ба таҳлил
Хун аз раг гирифта мешавад. Беҳтар аст субҳ бо меъдаи холӣ (пас аз 8–12 соат гуруснагӣ) ё 3–4 соат пас аз хӯроки сабук супорида шавад; нӯшидани об мумкин аст. Рӯзи пеш аз хӯроки серравған, машрубот, машқи вазнин ва фишори асаб худдорӣ кунед, пеш аз супоридан 10–15 дақиқа истироҳат кунед. Дар бораи доруҳо ва иловаҳои фаъоли биологие, ки қабул мекунед, ба духтур хабар диҳед. Фавран пас аз физиотерапия, рентген ва дигар таҳқиқоти асбобӣ насупоред.
Тафсири натиҷаҳо
Генотипи C/C ба майли генетикӣ ба гиполактазияи аввалияи навъи калонсолон мувофиқат мекунад: фаъолнокии лактаза бо синну сол паст мешавад ва ҳангоми истеъмоли шир аломатҳои таҳаммулнопазирӣ имконпазиранд. Генотипи T/T ба нигоҳ доштани фаъолнокии лактаза (персистенсия) мувофиқат мекунад; генотипи C/T — одатан ба фаъолнокии кофии лактаза, аломатҳо танҳо ҳангоми сарбориҳои калони лактоза ё бемориҳои рӯда имконпазиранд. Ҳангоми генотипи дорои персистенсия ва мавҷудияти аломатҳо бояд сабабҳои норасоии дуюмдараҷаи лактазаро ҷустуҷӯ кард.
Натиҷа якумрӣ аст ва такрорро талаб намекунад; ба он ғизо ва доруҳо таъсир намерасонанд, аммо хунгузарониҳои наздик ё трансплантатсияи мағзи устухон метавонад онро таҳриф кунад. Мавҷудияти генотипи майлдиҳанда на ҳамеша бо зуҳуроти клиникӣ ҳамроҳӣ мекунад; натиҷаро гастроэнтеролог ё генетик бо назардошти аломатҳо шарҳ медиҳад.
Натиҷаҳои таҳқиқот ташхис нестанд — тафсирро духтури муолиҷакунанда мегузаронад.