Глюкоза
Тавсиф
Глюкоза — яке аз манбаъҳои асосии энергия барои инсон. Ин карбогидрати оддист, ки аз рӯда ба хун ворид мешавад ва инчунин дар организм ташаккул меёбад. Консентратсияи глюкоза дар хун устувор аст, зеро онро гормони инсулин танзим мекунад. Он барои ворид шудани глюкоза ба ҳуҷайраҳо ҷавобгар аст. Таҳлили хун ба глюкоза асосан барои ташхиси диабети қанд ва синдроми метаболикӣ (предиабет) истифода мешавад. Ҳангоми диабети қанд сатҳи глюкоза метавонад аз ҳисоби норасоии инсулин ё пастшавии ҳассосияти ретсепторҳо ба инсулин дар бофтаҳои канорӣ баланд шавад. Таҳлили хун ба қанд на танҳо барои гузоштани ташхис истифода мешавад, балки яке аз воситаҳои асосии мониторинги терапияи диабети қанд мебошад. Ҳангоми сатҳи баланди глюкоза дар хун диабети қанд метавонад фавран ташхис карда шавад. Агар сатҳ ба таври мӯътадил баланд бошад, барои тасдиқи ташхис муоинаҳои иловагӣ лозиманд. Ин метавонад муоинаи такрории хун ба глюкоза, таҳлил ба гемоглобини гликиронидашуда ё тести таҳаммулпазирии глюкоза бошад.
Синонимҳо: Blood glucose, Fasting blood glucose, Fasting plasma glucose, FBG, FBS, Glucose, таҳлили глюкозаи хун бо меъдаи гурусна, глюкозаи хун
Боз
Глюкоза — основной источник энергии для клеток. Её уровень в крови строго регулируется гормонами (прежде всего инсулином) и отражает состояние углеводного обмена. Забор в пробирку с фторидом натрия стабилизирует глюкозу, предотвращая её распад в пробе.
Это базовый тест для выявления и контроля сахарного диабета и других нарушений углеводного обмена, а также для оценки гипогликемии.
Нишондодҳо: ба кӣ ва кай супоридан
Ҳамчун скрининг ҳангоми муоинаҳои профилактикӣ (махсусан пас аз 40-солагӣ, ҳангоми вазни барзиёд, ирсият), ҳангоми аломатҳои диабет (ташнагӣ, пешобкунии зуд-зуд, лоғаршавӣ, хастагӣ), ҳомиладорӣ, фарбеҳӣ, гипертензия тавсия дода мешавад. Барои назорати табобати диабет ва баҳогузории эпизодҳои сустӣ, арақкунӣ, парешонии ҳуш (истиснои гипогликемия) истифода мешавад.
Омодагӣ ба таҳлил
Хун қатъиян бо меъдаи холӣ супорида мешавад (8–14 соат гуруснагӣ), танҳо об нӯшидан мумкин. Рӯзи пеш аз хӯроки барзиёд, ширинӣ, машрубот ва машқи вазнин худдорӣ кунед. Субҳ тамоку накашед, қаҳва ва чой нанӯшед, сақич нахоед. Ҳангоми ҳолати бад ва фишори шадиди асаб натиҷа метавонад таҳриф шавад.
Тафсири натиҷаҳо
Баландшавӣ (гипергликемия) ба диабет ва предиабет хос аст, вале ҳангоми стресс, бемории шадид, қабули кортикостероидҳо, панкреатит, вайроншавиҳои эндокринӣ низ рух медиҳад. Пастшавӣ (гипогликемия) — ҳангоми вояи барзиёди воситаҳои қандпасткунанда, гуруснагии тӯлонӣ, бемориҳои ҷигар, баъзе омосҳо.
Риоя накардани гуруснагӣ, хӯрок ва нӯшокиҳои ширини наздик, стресс, сироятҳои шадид, сарборӣ, қабули доруҳо (глюкокортикоидҳо, диуретикҳо, бета-блокаторҳо) ва иловаҳои фаъоли биологӣ таъсири сахт мерасонанд. Натиҷаи якбора баландшуда тасдиқро талаб мекунад (такрор, HbA1c, тести глюкозатолерантӣ).
Натиҷаҳои таҳқиқот ташхис нестанд — тафсирро духтури муолиҷакунанда мегузаронад.