ГСПГ (глобулини бандкунандаи гормонҳои ҷинсӣ)
Тавсиф
Глобулини пайвасткунандаи гормонҳои ҷинсӣ (ГСПГ), ки дар ҷигар истеҳсол мешавад, сафедаи калидиест, ки дар танзими сатҳи гормонҳо дар организм иштирок мекунад. Андрогенҳо ва эстрогенҳо дар назорати синтези он нақши муҳим доранд: сатҳи баланди андрогенҳо раванди ташаккули ГСПГ-ро пахш мекунад, эстрогенҳо бошанд истеҳсоли онро ҳавасманд менамоянд. Гормонҳои ғадуди сипаршакл низ ба синтези ГСПГ мусоидат мекунанд, инсулин ва IGF-1 бошанд боздорандаҳои ин раванд мебошанд. Сатҳҳои ГСПГ дар хун на танҳо ба ҳолати гормоналӣ, балки ба вазифаи ҷигар низ вобастаанд.
Сатҳҳои ГСПГ вобаста ба синну сол ва ҷинс гуногунанд: дар кӯдакон онҳо нисбат ба калонсолон баландтаранд, дар занон бошад миқдори онҳо дар хун тақрибан ду баробар зиёдтар аз мардон аст. Бо мурури синну сол дар занон синтези ГСПГ паст мешавад, ки метавонад ба гиперандрогения оварда расонад, дар мардон бошад пастшавии сатҳи сафеда зуҳуроти клиникии норасоии андрогениро шиддат медиҳад.
Бояд қайд кард, ки дар сатҳи тестостерони озод тағйироти назаррас рух медиҳанд, бинобар ин ҳангоми ташхис танҳо сатҳи умумии ин гормонро дар хун ба назар гирифтан кофӣ нест. Сатҳҳои ГСПГ дар давоми сикли ҳайз дар занон тағйир намеёбанд. Дар давраи ҳомиладорӣ афзоиши якбораи синтези ГСПГ рух медиҳад, пас аз таваллуд сатҳҳо ба меъёр меоянд.
ГСПГ дар пайвастани дигидротестостерон, тестостерон ва эстрогенҳо нақши муҳим дорад. Тақрибан нисфи тестостерон бо ГСПГ, қисми боқимонда бо албумин пайваст аст ва танҳо фоизи ками он тестостерони озодро ташкил медиҳад, ки ба организм таъсири биологӣ мерасонад.
Таҳлили сатҳи ГСПГ ҳангоми мавҷудияти аломатҳои клиникии гиперандрогения ё норасоии андрогенӣ, инчунин ҳангоми тафсири сатҳи тестостерони умумӣ ва дигар гормонҳо аҳамияти калон дорад.
Боз
Определение гормона/показателя: ГСПГ (Глобулин связывающий половые гормоны). Гормоны — биологически активные вещества, регулирующие обмен веществ, рост, развитие, репродуктивную функцию, реакцию на стресс и работу органов. Их уровень в крови отражает состояние соответствующей эндокринной железы и системы регуляции.
Анализ помогает выявить избыток или недостаток гормона, диагностировать эндокринные нарушения и контролировать гормональную терапию.
Нишондодҳо: ба кӣ ва кай супоридан
Маркери гиперинсулинизм: сатҳи пастшудаи ГСПГ омили хавф барои инкишофи диабети қанди навъи 2 ва бемориҳои дилу рагҳо мебошад.
Мавҷудияти зуҳуроти клиникии гиперандрогения ё гипоандрогения ҳангоми сатҳи муқаррарии тестостерон.
Таҳқиқи сабабҳои аломатҳои клиникии гиперандрогения, ба монанди гирсутизм, акне, алопетсия ва себорея.
Муайян кардани омилҳое, ки ба вайроншавии сикли ҳайз ва нозоӣ оварда мерасонанд.
Муайян кардани сабабҳои зуҳуроти клиникии камбуди андроген дар мардон.
Мониторинги синтези ГСПГ ҳангоми истифодаи доруҳое, ки ба сатҳи он таъсир мерасонанд (андрогенҳо, эстрогенҳо, прогестерон, гормонҳои тиреоидӣ).
Боз
Назначается при симптомах эндокринных нарушений (изменение веса, утомляемость, нарушения сна и настроения, изменения кожи и волос), при нарушениях менструального цикла, бесплодии и планировании беременности, при заболеваниях соответствующих желёз, для оценки полового развития и контроля гормонального лечения.
Омодагӣ ба таҳлил
Хун аз раг гирифта мешавад. Беҳтар аст субҳ бо меъдаи холӣ (пас аз 8–12 соат гуруснагӣ) ё 3–4 соат пас аз хӯроки сабук супорида шавад; нӯшидани об мумкин аст. Рӯзи пеш аз хӯроки серравған, машрубот, машқи вазнин ва фишори асаб худдорӣ кунед, пеш аз супоридан 10–15 дақиқа истироҳат кунед. Дар бораи доруҳо ва иловаҳои фаъоли биологие, ки қабул мекунед, ба духтур хабар диҳед. Фавран пас аз физиотерапия, рентген ва дигар таҳқиқоти асбобӣ насупоред.
Тафсири натиҷаҳо
Баланд ё паст шудани сатҳи гормон ба гиперфунксия ё гипофунксияи ғадуди дахлдор ё ба вайроншавии танзими он ишора мекунад; шарҳи дақиқ аз гормони мушаххас ва вазъи клиникӣ вобаста аст.
Ба натиҷа вақти шабонарӯз ва (дар занон) фазаи давраи ҳайз, қабули доруҳои гормоналӣ ва дигар доруҳо, стресс ва сарбории ҷисмонӣ, хоб, ҳомиладорӣ, бемориҳои ҳамроҳ, барои як қатор усулҳо — қабули биотин дар вояи баланд сахт таъсир мерасонанд. Аз ин рӯ риояи қоидаҳои омодагӣ ва рӯзи супоридан муҳим аст; натиҷа дар маҷмӯъ ва аксаран дар динамика баҳо дода мешавад.
Натиҷаҳои таҳқиқот ташхис нестанд — тафсирро духтури муолиҷакунанда мегузаронад.