Креатинин (CITO)
Тавсиф
Сатҳи креатинин дар хун барои баҳодиҳии вазифаи гурдаҳо муайян карда мешавад. Креатинин — маҳсули мубодилаи креатин аст, ки моддаест дар мубодилаи энергетикӣ иштироккунанда. Қисми зиёди креатин дар мушакҳои скелетӣ мавҷуд аст. Дар ҷараёни мубодилаи креатин креатинин ташаккул меёбад, ки тавассути гурдаҳо хориҷ мешавад. Дар меъёр креатинин дар коптокчаҳои гурда озод филтр мешавад, азхудкунии баръакси он ба ҷараёни хун рух намедиҳад. Агар фаъолияти гурда вайрон бошад, креатинин пурра хориҷ намешавад. Як қисми он дубора ба хун ҷаббида мешавад, аз ин рӯ модда дар организм тадриҷан ҷамъ мешавад. Миқдори он дар хун тадриҷан баланд мешавад. Ҳар қадар гурдаҳо бадтар кор кунанд, ҳамон қадар сатҳи креатинин баландтар аст. Аммо миқдори он на танҳо аз он вобаста аст, ки креатинин чӣ қадар зуд хориҷ мешавад, балки аз суръати ташаккули он низ вобаста аст. Аз ин рӯ кори шадиди мушакҳо, массаи калони мушак, истеъмоли миқдори зиёди гӯшт, қабули иловаҳои биологии креатин метавонанд ба баландшавии мӯътадили сатҳ оварда расонанд, ки аз ягон беморӣ шаҳодат намедиҳад.
Дар кадом ҳолатҳо ба креатинин хун супоридан лозим аст: Агар ба бемор ҳар гуна доруе таъин шавад, ки тавассути гурда хориҷ мешавад, пеш аз оғози табобат сатҳи креатинини хун ҳамеша баҳо дода мешавад. Ҳангоми баландшавии он доруҳо хеле оҳиста хориҷ мешаванд, ки ин ба ҷамъшавии онҳо дар хун оварда мерасонад. Аз рӯи натиҷаҳои таҳлил духтурон метавонанд дар бораи кам кардани миқдори дору ё таъин кардани доруҳои дигар қарор қабул кунанд.
аломатҳои бемориҳои гурда: дарди камар, варами рӯй, баландшавии фишори артериявӣ, омехтаҳо дар пешоб;
қабули доруҳои барои гурдаҳо заҳрнок;
бемориҳои гурда, ки дар гузашта гузаронида шудаанд – барои фаҳмидани он ки онҳо ба ҳолати аъзоҳо чӣ гуна таъсир кардаанд;
омилҳои хатари бемориҳои гурда: синну соли калон, диабети қанд, гипертензияи артериявӣ, атеросклероз;
аломатҳои осеби гурда, ки дар УЗИ ё бо ёрии дигар таҳлилҳои лабораторӣ ошкор шудаанд.
Омодагӣ ба таҳлил
Хун субҳ бо меъдаи холӣ, дар фосилаи аз соати 7 то 11 супорида мешавад. Аз хӯроки охирин то хунгирӣ бояд на камтар аз 8 соат гузарад. Обро бо реҷаи муқаррарӣ нӯшидан мумкин аст. 24 соат пеш аз супоридани хун аз тамокукашӣ даст кашед, машрубот, чой, қаҳва ва афшураро истисно кунед. Зӯрии ҷисмонӣ (варзиш, давидан, зуд боло рафтан аз зина) ва ҳаяҷони асабро истисно кунед. Рӯзи пеш аз таҳқиқ, бегоҳӣ, хӯроки шоми сабук бе хӯроки серравған бихӯред. 15 дақиқа пеш аз супоридани хун истироҳат карда, нишаста, ором шудан тавсия мешавад.