NSE (нейронспецификалық енолаза)
Сипаттама
NSE- бұл ми хромаффинді жасушалары және қалқанша безінің парафолликулярлы жасушалары сияқты кейбір нейронспецификалық құрылымдардың жасушаларында табылатын фермент. Оның айқындық дәрежесі жүйке жүйесі зақымданғанда артады, бұл оны травматикалық және ишемиялық синдромдарды қоса алғанда, әртүрлі неврологиялық ауруларды диагностикалауда және емдеу тиімділігін бағалауда маңызды индикатор етеді.
NSE нейроэндокриндік ісіктері бар, оның ішінде ұсақ жасушалы өкпе обыры және нейробластомасы бар пациенттерді мониторингілеу кезінде айтарлықтай маңызға ие. NSE-нің жоғары деңгейі өкпенің ұсақ жасушалы обырының түйінді көрсеткіші болып табылады, оның жиілігі жағдайлардың 81%-ына дейін жетеді. Ол аурудың ауырлығымен, ісіктің көлемімен, емдеу тиімділігімен және химиотерапияға сезімталдықпен корреляцияланады. Химиотерапияға жақсы жауап беретін науқастарда емдеудің бірінші циклі барысында обыр жасушаларының жасушалық деструкциясы салдарынан NSE деңгейінің уақытша көтерілуі байқалады. Ремиссия кезеңінде маркер деңгейі қалыпты мәндерге қалпына келеді, ал рецидив жағдайында оның концентрациясы артады, бұл аурудың өршуінің басталуын білдіруі мүмкін.
NSE деңгейін бақылау емдеу тиімділігін қадағалау және емдеу үдерісінің нәтижесін болжау құралы ретінде ұсынылады. Нейроэндокриндік ісіктері бар балаларда маркер деңгейінің артуы жиі байқалады, ол аурудың сатысымен байланысты. Сонымен қатар NSE деңгейі нейроэндокриндік ісіктердің басқа түрлерінде де артуы мүмкін, бұл оны науқас ауруының ағымын диагностикалау және болжау үшін қосымша құрал етеді.
Тағы
Определение онкомаркера: NSE (Нейронспецифическая энолаза). Онкомаркеры — вещества (чаще белки), концентрация которых в крови может повышаться при некоторых опухолях, а также при ряде доброкачественных состояний. Анализ используется преимущественно для наблюдения за течением заболевания и контроля лечения, а также как вспомогательный инструмент в комплексной диагностике.
Важно понимать, что повышение онкомаркера не является самостоятельным доказательством онкологического заболевания, а нормальный уровень не исключает его полностью — результат оценивают только вместе с другими методами.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
ұсақ жасушалы өкпе обырын ұсақ жасушалы емес обырдан ажырату;
ұсақ жасушалы өкпе обыры кезінде емдеу нәтижелерін болжау және бақылау, сондай-ақ рецидивтер мен метастаздарды ерте анықтау;
қалқанша безінің медуллярлы карциномасы, феохромоцитома, ішек пен ұйқы безінің нейроэндокриндік ісіктері бар екеніне күдік;
балаларда нейробластоманың бар екеніне күдік;
комадағы науқастарда жүйке жасушаларының қалпына келу үдерісін болжау;
әртүрлі эндокриндік ісіктерге генетикалық бейімділігі бар науқастарды тексеру жүргізу.
Тағы
Назначается для динамического наблюдения у пациентов с установленным диагнозом и контроля эффективности лечения, для раннего выявления рецидива, в комплексном обследовании при подозрении на опухоль соответствующей локализации, а в отдельных случаях (например, ПСА) — для скрининга в группах риска по рекомендации врача.
Талдауға дайындық
Қан венадан алынады. Таңертең аш қарынға (8–12 сағат ашыққаннан кейін) немесе жеңіл тамақтан 3–4 сағат өткен соң тапсырған дұрыс; су ішуге болады. Алдыңғы күні майлы тағамнан, алкогольден, қарқынды дене жүктемесі мен күйзелістен аулақ болыңыз, тапсырар алдында 10–15 минут демалыңыз. Қабылдап жүрген дәрілер мен биологиялық белсенді қоспалар туралы дәрігерге айтыңыз. Физиоемшаралардан, рентгеннен және басқа аспаптық зерттеулерден кейін бірден тапсырмаңыз.
Нәтижелерді түсіндіру
Онкомаркер деңгейінің жоғарылауы ісіктік процеспен байланысты болуы мүмкін, бірақ қабыну және қатерсіз аурулар кезінде, медициналық араласулардан кейін де байқалады. Емдеу аясында көрсеткіштің төмендеуі әдетте оның тиімділігін көрсетеді, ал динамикадағы өсу — үдеуді немесе қайталануды.
Нәтижеге тиісті ағзалардың қатерсіз аурулары, қабыну, жақындағы медициналық манипуляциялар, кейбір маркерлер үшін — темекі шегу, жүктілік, дәрі қабылдау, сондай-ақ әдістің ерекшеліктері әсер етеді. Сондықтан бір әдіспен өлшенген көрсеткіштің динамикасы аспаптық зерттеулермен үйлесімде түйінді маңызға ие.
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.