Глюкоза
Сипаттама
Глюкоза — адам үшін негізгі энергия көздерінің бірі. Бұл — ішектен қанға түсетін, сондай-ақ ағзада түзілетін қарапайым көмірсу. Қандағы глюкоза концентрациясы тұрақты, өйткені оны инсулин гормоны реттейді. Ол глюкозаның жасушаларға енуіне жауап береді. Глюкозаға қан талдауы негізінен қант диабетін және метаболикалық синдромды (предиабетті) диагностикалау үшін қолданылады. Қант диабеті кезінде глюкоза деңгейі инсулин тапшылығы есебінен немесе шеткі тіндердегі рецепторлардың инсулинге сезімталдығының төмендеуі есебінен жоғарылауы мүмкін. Қантқа қан талдауы диагноз қою үшін ғана емес, сонымен қатар қант диабеті терапиясының мониторингінің негізгі құралдарының бірі болып табылады. Қандағы глюкоза деңгейі жоғары болғанда қант диабеті бірден анықталуы мүмкін. Егер деңгей орташа жоғарылаған болса, диагнозды растау үшін қосымша зерттеулер қажет. Бұл қандағы глюкозаға қайталама зерттеу, гликирленген гемоглобинге талдау немесе глюкозатолеранттық тест болуы мүмкін.
Синонимдер: Blood glucose, Fasting blood glucose, Fasting plasma glucose, FBG, FBS, Glucose, аш қарынға қандағы глюкоза талдауы, қандағы глюкоза
Тағы
Глюкоза — основной источник энергии для клеток. Её уровень в крови строго регулируется гормонами (прежде всего инсулином) и отражает состояние углеводного обмена. Забор в пробирку с фторидом натрия стабилизирует глюкозу, предотвращая её распад в пробе.
Это базовый тест для выявления и контроля сахарного диабета и других нарушений углеводного обмена, а также для оценки гипогликемии.
Көрсетілімдер: кімге және қашан тапсыру керек
Профилактикалық қараулар кезінде скрининг ретінде (әсіресе 40 жастан кейін, артық салмақ, тұқым қуалаушылық болғанда), диабет белгілері кезінде (шөлдеу, жиі зәр шығару, арықтау, шаршағыштық), жүктілік, семіздік, гипертензия кезінде ұсынылады. Диабетті емдеуді бақылау және әлсіздік, терлеу, сананың шатасу эпизодтарын бағалау (гипогликемияны жоққа шығару) үшін қолданылады.
Талдауға дайындық
Қан қатаң аш қарынға тапсырылады (8–14 сағат ашығу), тек су ішуге болады. Алдыңғы күні шамадан тыс тамақтанудан, тәттіден, алкогольден және қарқынды жүктемеден аулақ болыңыз. Таңертең шылым шекпеңіз, кофе мен шай ішпеңіз, сағыз шайнамаңыз. Көңіл күй нашар болғанда және жіті күйзеліс кезінде нәтиже бұрмалануы мүмкін.
Нәтижелерді түсіндіру
Жоғарылауы (гипергликемия) диабет пен предиабетке тән, бірақ стресс, жедел ауру, кортикостероидтарды қабылдау, панкреатит, эндокриндік бұзылыстар кезінде де болады. Төмендеуі (гипогликемия) — қант төмендететін құралдардың артық дозасы, ұзақ ашығу, бауыр аурулары, кейбір ісіктер кезінде.
Ашығуды сақтамау, жуырдағы тамақ пен тәтті сусындар, стресс, жедел инфекциялар, жүктеме, дәрі қабылдау (глюкокортикоидтар, диуретиктер, бета-блокаторлар) және БАҚ қатты әсер етеді. Бір рет жоғарылаған нәтиже растауды талап етеді (қайталау, HbA1c, глюкозатолеранттық тест).
Зерттеу нәтижелері диагноз емес — түсіндіруді емдеуші дәрігер жүргізеді.